Tuesday, May 19, 2026
Home Blog Page 26

ଡାଲଖେଇ

0

ଦସରା ମାସ, ଉଜଲ ପଖ ର ଅସ୍ଟମି ଦିନ କୋସଲାଂଚଲ ନେ ଭେ ଜିଁତା ମନାହେସି । ଇ ଦିନେ ଗାଁ ର ଟୁକେଲମାନେ ନିଜର ଭେ ର ମଂଗଲ ଲାଗି ନିର୍ଜଲା ଉପାସ ରହେସନ । ହେ ଦିନ ରାତି ପୁଜା ସରଲା ପରେ ଡାଲଖେଇ କୁଠି ନ ରେତ ଭର ଆର ଇ ଦିନୁଁ ପୁନି ତକ ଫି ରେତ ଡାଲଖେଇ ନଚା ହେସି ।

ଡାଲଖେଇ ପ୍ରକୃତ ଥି ଗୁଟେ ଦେବି ଆନ । ତାକର ଆସ୍ଥାନ କେ ଡାଲଖେଇ କୁଠି ବଲସନ । ଡାଲଖେଇ ନାଁ ଟା ଦେବିଂକର ନାଁ ଅନସାରେ ଦିଆହେଇଛେ । ଜେହେତୁ ସେ ନାଚଟା ତାକର ପୁଜା ବେଲ କେ ନଚା ହେସି । ଆଘୋ ର ଲୋକ ଝାର-ଖମନ ର ପସୁ ଜଂତୁ ଆର ବିପଦ-ଆପଦ ନୁ ବଁଚାବାର ଲାଗି ଦେବି କେ ପୁଜା କରୁଥିଲେ । ଫେର ଧିରେ ଧିରେ ଡାଲଖେଇ ଦେବି ବନଦୁର୍ଗା ଆର ଦୁର୍ଗା ସାଂଗେ ଏକେ ନାଁ ରେ ଜନା ଗଲା । ଇ ପୁଜା ସାଂଗେ ଜଡିତ ଥିବାର ନାଚି ଥି ଗାଁର ସମକିର ର ସୁଖସାନ୍ତି ଲାଗି ପ୍ରାର୍ଥନା କରାହେସି ।

ଡାଲଖେଇ ପୁଜା
ଅସ୍ଟମି ଦିନ ଟୁକେଲମାନେ ନଏଦଖଁଡି କି ବଂଧଘାଟେ ଠୋଲ ହେସନ । ଗାଧିପାଧି ସାରିକରି ତାକର ଭିତ୍ରୁ ଝନେ ନଏଦ କି ବଂଧ ଭିତ୍ରୁ ସାତ ଉଁଝଲା ବେଲ ଆନିକରି ପୁଜା କରବାର ଲାଗି ଗୁଟେ ପିଁଢା ବନାସନ । ସେଥି ଆମ ପତର ଥୁଇ କରି ତେହିଁ ର ଉପରେ ଜଲଲା ସଏଲତା ରଖସନ । ଇ ପୁଜା ସାତଥର ସାତଟା ଟୁକେଲ ସାତ ଉଁଝଲା ବେଲ ଆନିକରି କରସନ । ତେହରୁ ଡାଲଖେଇ କେ ପୁଜା କରାହେସି । ଡାଲଖେଇ ପୁଜା ବେଲକେ ନାଚ ଗିତ ହେସି ।

ନଁମି ଦିନ ଫେର ଟୁକେଲମାନେ ଡାଲଖେଇ କୁଠି ନ ଠୋଲ ହେସନ ଆର ଜାହା ଜାହା ପୁଜା ଖଂଜା ଲାଗିଥିସି ସବୁକେ ଠାନେ କେ ଜୁଗରାସନ ଆର ବଜା-ଗଜା କରି କରି ବଂଧକେ ଉହଲେଇ ନେସନ । ତବ ବି ଦସରା ର ଦସମି ତକ ସବ ଡାଲଖେଇ ନାଚିଥି ମାତାଲ ହେଇ ଥିସନ । ସାରା ଗାଁ ବିନସୁରିଆ ହେଇ ଜେଇ ଥିସି ଇ ନିସା ଭରା ନାଚି ଥି ।

ଡାଲଖେଇ ପୁଜା ହିସାବେ ମନାହେସି ହେଲେ ନାଚ ଗିତଟା ତାର ଜିବନ ଏ । ନାଚନିମାନେ ଅଧଖଣିଆ ଜନ ଆକାରୁ ଠାଡ ହେଇକରି ନାଚସନ । ପହେଲା ଦୁଇ ପଦ ଗିତ ଗେଇ ଦେବେ ଆର ଫେର ଡାଲଖେଇ ପାରେ ବଜା ର ସୁରେ ଅଁଟା ଲୁହି କରି ନାଚସନ । ଜୁଲି ଜୁଲି ହେଇ ଗାନା ବାଜନା ର ତାଲେ ପ୍ରସ୍ନ ପଚରା ପଚରି, ବିର୍ଝା ଖିର୍ଜା ହେସନ । ଡାଲଖେଇ ର ଗିତମାନେ ସାଂଗେ ସାଂଗ ପଦ-କେ-ପଦ ଭିରେଇ କରି ଖିଆଲ ମସଗୁଲ, ବିର୍ଝାଖିର୍ଜା, ପ୍ରେମ, ପୁରାଣ ଆଦିର କଥା ବସ୍ତୁକେ ନେଇକରି ଗେସନ ।

ଜେନ୍ତା-
ଡାଲଖେଇରେ ଡାଲଖେଇରେ
ଆସିଲା ଦସରା ବାଜିଲା ଢୁଲ
ଜେତେ ଗୁପିମାନେ ହେଇଛନ ଠୁଲ
ଡାଲଖେଇ ଗିତର ସାଂଗେ ଢୋଲ, ନିସାନ, ତାସା, ମୁହୁରି ଆଦି ବାଜସି ।

ଡାଲଖେଇ କୁଠି
ଡାଲଖେଇ କୁଠି ବଏଲେ ଜେନ ଡାଲଖେଇ ପୁଜା କରାହେସି ସେନ କାଁଥିତି ସୁଲଟା ଦେବତାର ଚିତ୍ର ବନା ହେଇଥିସି । ମଝା ନ ଦୁର୍ଗା ଆର ଆଖି ପାଖି ବାକି ଦେ ଦେବତା ର ଚିତ୍ର ବନା ହେଇ ଥିସି । ସବୁ ଦେବା ଦେବି ର ଚିତ୍ର ଅଲଗା ଚେର ଚେର ଖୁଟିଆ ଗୁଟେ କୁଠି/ବଖରା ଥି ବନାହେସି । ସେ ଦେବାଦେବିମାନେ ହେଲେ, ଗଣେସ, ସରସ୍ୱତି, ଦୁର୍ଗା, ଇସ୍ୱର, ପାର୍ବତି, ବ୍ରହ୍ମା, ଲଖ୍ମି, କେଁଛୋ, ରାବଣ, ହନୁମାନ, କାର୍ତିକ, ଅଏଲ, ରଏଲ, ଝୁରି, କୁବେର ଆର ବରୁନ । ଝୁରି ଆର କୁବେର ବିସ୍ଟୁଁ ମାହାପୁରୁ ର ଦସ ଅବତାର ଭିତରୁ ଦୁଇଟା ଅବତାର ଆନ ଆର ରାବଣ ଜଦି ବି ଗୁଟେ ଅସୁର ଥିଲା ତଥାପି ବି ସେ ଦେବି ଦୁର୍ଗାର ଗୁଟେ ବଡ ଭକ୍ତ ଥିଲା । ରାମ ମାହାପୁରୁ ସେତୁବଂଧ ସୁବ ଦେଲା ବେଲକେ ରାବଣ କେ ପୁରୋହିତ ହିସାବେ ଡାଖିଥିଲେ । ଅଏଲ ଆର ରଏଲ ଦୁହି ବୁହେନ ପହେଲା କରି ଡାଲଖେଇ ପୁଜା ମୁଲ କରିଥିଲେ ।

ସାକେତ ଶ୍ରୀଭୂଷଣ ସାହୁ

ବୁଲାକିର ଡାଏରି ନୁ ରାନିପୁର-ଝରିଆଲ

0

ରାନିପୁର ଆର ଝରିଆଲ ଗାଁ ଟିଟଲାଗଡ ପାଖର ବଂଗୋମୁଡା ବ୍ଲକ ନ ଅଛେ । ଇ ଟିଟଲାଗଡ ହଉଛେ ଖ୍ରି.ପୁ. ୫ମ ସତାବ୍ଦି ଥି ମଧ୍ୟଭାରତ ଆର ଦଖିଣ ପଥ ସାଂଗେ ପାନିକର ବତାଲା ତୈତଲ ଜନପଦ ଏ । ଇନ ତେଲ ନଦି ର ଛୁଟିଆ ବାହି ତୋଂଗ ବୁହି ଜଉଛେ । ନରସିଂନାଥ, ମାରାଗୁଡା, ପୋଡାଗଡ, ଅସୁରଗଡ, ବେଲଖଂଡି, ସଇଁତଲା ଆର ପାଟନାଗଡ ବାଗିର ଅଇତିହାସିକ ଠାନ ମାନେ ଘେରେଇ କରି ଅଛନ ରାନିପୁର ଝରିଆଲ କେ । ଦଖିଣ-ପସଚିମ କେ ପ୍ରସିଦ୍ଦ ସୋମେସ୍ୱର ସାଗର ଅଛେ ଜାହାକେ ହେ ଠାନ ର ଲୁକେ ଜୁଗିବଂଧ ବଲସନ । ଉତର ପୁର୍ବ କେ ବି ଗୁଟେ ନଲା ଅଛେ ଆର ଭିନେ ଭିନେ ଆକାର ର ମଂଦିରମାନେ ଏକଲା ଏକଲା ତୁମ ପଡି ଠିଆ ହେଇଛନ ମନ ଦୁଖେ ।

ଇତିହାସ କହେସି ଇ ମଂଦିର ସବୁ ମଧ୍ୟ ଜୁଗ ର ପହେଲା ଆଡର ଏ । ସୋମେସ୍ୱର ମଂଦିର ର ଗୁଟେ ପଖନ ଖୁଦେଇ ନୁ ଜନା ଜେସି ଜେ ସୈବ ଆଚାର୍ଜ୍ୟ ଗଗନ ସିବ ତାର ଦାତା ଥିଲେ ଆର ପଖନ ଥି ସୋମତିର୍ଥ ବଲି ବି ଲେଖା ହେଇଛେ ଜେନଟାକି ୩/୪ ସତାବ୍ଦି ର ପୁରାନମାନକୁ ବି ଲେଖାହେଇଛେ । ବେଲେ ରାନିପୁର-ଝରିଆଲ ଗୁଟେ ସୈବ ତିର୍ଥ ର ମାନ୍ୟତା ୩/୪ ସତାବ୍ଦି ନୁ ପାଇ ସାରିଛେ । ଆର ବି ସୈବ ଧର୍ମ କୋସଲ ଆର କାନ୍ତାର ଅଂଚଲ ଥି ନଲମାନକର ରାଜୁତି ବେଲୁ, ୪ର୍ଥ ସତାବ୍ଦି ର ମଝାନୁ, ପ୍ରଚଲିତ ଥିଲା । ଇ କଥାଟା ଏଭେ ମାରାଗୁଡା କୁଡଲା ପରେ ଜନା ପଡିଛେ । ଆର ବି ଜନା ପଡଲା ଜେ, କେତନିଟେ ସୈବ ବିହାରମାନକୁ ଭାଂଗି ଦିଆ ହେଇଛେ ବୋଧେ ସବୁ ବାହୁପ୍ରିୟମାନେ ବୈସ୍ନବ ଧର୍ମି ଥିଲେ । ମାରାଗୁଡା ର ସୈବ ବିହାରମାନେ ଭାଂଗିଦେଲା ପରେ ସୈବ ଗୟା ଉତର ଦଖିଣ କେ ବଢି ଜେଇଛେ । ଆର ପୁରାନ ଥି ବତାଲା ସୋମ ତିର୍ଥ ଠାନେ ଥାପନା ହେଇଛେ । ତଂତ୍ର ଧର୍ମ ର ଜେନ ବିହନ ବୁନା ହେଇଥିଲା ତାର ଫଲ ରାନିପୁର ଝରିଆଲ ନ ଫଲିଥିଲା । ସମ୍ବଲ (ଇହାଦେର ସମଲପୁର) ର ଇଂଦ୍ରଭୁତି ଆର ଲଖ୍ମିଂକରା ଜେନ ତଂତ୍ରଜାନ ଚଲେଇଥିଲେ ସେଟା ଇ ଅଂଚଲ ନ ଲୋକପ୍ରିୟ ଥିଲା ।

ଜେତେବେଲେ ଇ ଅଂଚଲ ନ ୮ମ/୯ମ ସତାବ୍ଦି ଆଡକେ ସୋମବଂସିମାନେ ରାଜୁତି କରୁଥିଲେ ସେତେବେଲେ ଧାର୍ମିକ ବିକାସ ଜୋରସୋର ହେଇଥିଲା । ହେ ସମିଆଁ ନ ହିଁ ପ୍ରାୟ ବଡଭାଗି ସ୍ଥାପତ୍ୟମାନେ ବନା ହେଇଥିଲା । ପ୍ରମାଣ ର ଅଭାବ ଥି ଇଟା କହେବାରଟା ବଡା ମୁସକିଲ ଜେ ଇ ଅଂଚଲଟା କେଭେ ଏନ୍ତା ସୁଇନ ପଦା ହେଇଗଲା । ପଂଦର ସ ସତାବ୍ଦି ନ ମୁସଲମାନ ମାନକର ଆକ୍ରମଣ ଇ ଅଧୋପତନ ର କାରଣମାନକର ଭିତରୁ ଗୁଟେ ହେଇଥେଇପାରେ । ଇନ ଆପଣମାନକୁ ଠାନ ଠାନ ପାହା ଚିହ୍ନାମାନେ, ଜେନଟା କି ନିରାକାର ବାଦ ବୌଧବାଦ ପୁଜାର ଚିହ୍ନା ଦେଖବାର କେ ମିଲିଛେ । ବେଲେ କୁହା ଜେଇପାରେ ଜେ ୩ୟ ସତାବ୍ଦି ଆଘୋନୁ ଇନ ବୌଧ ଧର୍ମ ସାଂଗେ ଜଡିତ ଥିଲା ।

ଚଉସଠି ଜୁଗନି ମଂଦିର

ଇ ଗୁଲାକାର ବିନ ଛାନିର ମଂଦିର ୬୪ ଜୁଗନିକର ଲାଗି ସୋମବଂସିମାନେ ବନେଇଥିଲେ । ଇଟା ମର୍କଡା ପଖନ ଥି ବନା ହେଇଛେ । ମଝା ନ ଗୁଟେ ଛେନ-ଥିଲା ଦୁଆର ମୁହଁ ନ ଛ ହତିଆ ନାଚୁଥିବାର ସିବ ମୁର୍ତି ଅଛେ ଆର ଚାର୍ହିଆଡେ ଗୁଲା ହେଇକରି ଖୋପମାନକୁ ଜୁଗନି ମୁର୍ତିମାନେ ଅଛେ ।
ଖୋପମାନେ ୧୦୦ ସେ.ମି. ୫୦ ସେ.ମି.ର ଅଛେ ଆର କାଁଥି ୨.୬୦ରୁ ୨.୬୫ ମିଟର ।

ଲେହରି ଗୁଡି

ପହେଲା ନୁ ଇ ଗୁଡିଟା ଖାକରା ପ୍ରଣାଲି ଥି ବନା ହେଇଛେ । ଇହାଦେ ଜିରେ ନି ଜିରେ ଅବସ୍ଥା ଥି ଥିବାର ଇ ଗୁଡି ବୋଧେ ତାଂତ୍ରିକସିଦ୍ଦ ଲୁଇ ପା ର ନାଁ ଥି ଦିଆ ହେଇଛେ । ଇଟା ସୋମେସ୍ୱର ସାଗର ର ଖଣି ବନା ହେଇଛେ ।

ଇ ଲେହରି ଗୁଡି ର ଅର୍ଦ୍ଧବେଲନାକାର ଛେନ ଦ୍ରାବିଡମାନକର ସୈଲ ସିଖର ପ୍ରଣାଲି ଥି ବା କାଲିଗନ ଖାକରା ଢାଁଚା ଥି ବନା ହେଇଛେ । ଇ ସ୍ଥାପତ୍ୟ ର ବିସେସତା ସସ୍ଟ ସତାବ୍ଦି ଆଡର ବଲି ଅନୁମାନ କରାଜେସି । ଇ ଗୁଡି ର ବାସ୍ତୁକଲା ର ବିସେସତା ଆଘୋର ମଂଦିରମାନକର ସ୍ଥାପତ୍ୟ ସଂରଚନା ନୁ ଜହ ଭିନେ ନୁହେଁସେ । ଇ ମଂଦିର ଥି ମୁର୍ତିକଲା ର ଅନୁପସ୍ଥିତି ନୁ ଫଟିକ କରିଦଉଛେ ଆଘୋର ସାକ୍ତ ପିଠମାନକର ବିସେସତା କେ । ଆର କହିହେବା ଜେ ଇଟା ୫ମ ସତାବ୍ଦି କି ୬ସ୍ଟ ସତାବ୍ଦି ର ପହେଲା ଆଡକେ ଇ ଗୁଡି ବନା ଜେଇ ଥେଇପାରେ ବଲି । ଇ ଅଂଚଲ ଥି ମଂଦିର ବନାବାର କାର୍ଜ୍ୟକ୍ରମ ପୁରାତନତାକେ ଆମେ କମସେ କମ ୫ମ ସତାବ୍ଦି ଆଡର ବଲି କହି ପାରମାଁ ଜେତେବେଲେ କି ଇ ଅଂଚଲ ନ ନଲମାନେ ରାଜ କରୁଥିଲେ । ଆର ଇହାଦେ କୁଂଦାସାଖି ବାଗିର ଠିଆ ହେଇକରି ଥିବାର ସହ ସହ ମଂଦିର ଭିନେ ଭିନେ ଆକାର ର ଆର କେତନି ଆଘୋନୁ ଖପିଗଲା ମଂଦିର ସବୁ ଇ ଅଂଚଲ ର ମହାନ ରୁପର କଥା ହିଁ କହୁଛନ ।

ସୋମେସ୍ୱର ମଂଦିର

ଇ ମଂଦିରଟା ବାକି ମଂଦିର ନୁ ଟିକେ ଭଲ ଅବସ୍ଥା ଥି ଅଛେ । ଇ ମଂଦିରେ ଗଗନ ସିବକର ପଥର ଲେଖା ମିଲିଛେ –
ସୋମସ୍ୱାମି ସିଦେ୍ଧସ୍ୱର
ଲଖ୍ମିନାମ ଚତୁର୍ଥ ନାମ

ଇନ ଗୁଟେ ଦୁର୍ଗା, ଭୁରସବ, ନାଗ, ଦ୍ୱାରପାଲ ଦେଖବାର କେ ମିଲସି । ଗର୍ଭଗୃହ କେ ପସଲା ବେଲକେ ତାର ଲିନଟେଲ ନ ଗଜଲଖ୍ମି ଦେଖବାର କେ ମିଲସି । ବାଟ ମୁହଁ ନ ମୁର୍ତିିଟେ ବୋଧେ ବୁଦ୍ଧ କି ସିଦ୍ଧ ଧ୍ୟାନ ମୁଦ୍ରା ଆର ମଝାନ ସିବ ଲିଂଗ ବୋଧେ ସୋମେସ୍ୱର ଦେଖବାର କେ ମିଲସି । ଏଭେ ସେ ଠାନେ ସିବ ପାର୍ବତି ମୁର୍ତି ଦୁଇଟା ରଖି ଦିଆ ହେଇଛେ । ଜଗମୋହନା ଥି ଖଜୁରାହୋ ମଂଦିର ବାଗିର କକ୍ଷସାନ ନମୁନା ଦେଖବାର କେ ମିଲସି । କକ୍ଷସାନ ନେ ଜେନ ଛେଁକେନ ଦିଆ ହେଇଛେ ସେଟା ପୁଡା ଇଟା ଆର ପଖନ ଥି ବନା ହେଇଛେ ।

ରାନି ଗୁଡି

ଇନ ପାଖେ କେନ ବୋଧେ ରାନି ରହୁଥିବା ହେତିର ଲାଗି ଇଠାନର ନାଁ ଟା ରାନିପୁର ପଡିଛେ । ଇ ଠାନେ ଖପେନି ଖପେନି ଅବସ୍ଥା ନ ସିବ ଗୁଡିଟେ ଅଛେ । ଅନୁମାନ କଲେ ଜନା ଜେସି ଜେ ୪ଟା ଭାଗ କରି କରି ବନା ହେଇଥିଲା । ମଧ୍ୟପ୍ରଦେସ ର ରାନୋଦ ଠାନେ ଜେନ ପଥର ଲେଖା ହେଇଛେ ସେଠାନେ ରାନି ପଦ୍ରା ବିସେ ନେ ଲେଖା ହେଇଛେ । ଅନୁମାନ କରାଜେସି ଜେ ସେଟା ରାନିପୁର ଏ ବଲି ।

ଇଂଦ୍ରଲାଠ ମଂଦିର

ଇଟା ଗୁଟେ ଅନୋଖା ମଂଦିର ଏ । ଭିନେ ଭିନେ ହିସାବେ ସିବ ଆର ବିସ୍ନୁ ମଂଦିର ବଲି ବର୍ଣ୍ଣନ କରାହେଇଛେ । ତାର ଉଁଚା ୬୦ ଫୁଟ ନୁ ଜହ ହେବା ଆର ବାଲିଆ ପଖନ ମଚାନ ଥି ଠିଆ ହେଇଛେ । କିଛି ଇତିହାସକାର କହେସନ ଇଟା ପ୍ରକୃତ ଥି ଗୁଟେ ବିସ୍ନୁ ମଂଦିର ଏ ବଲି । ପଛେକା ଇତାକେ ସିବ ମଂଦିର ବଲି ଦିଆ ହେଇଛେ । ହେଲେ ଭଲକରି ଅନୁଧ୍ୟାନ କଲା ପରେ ଜନା ପଡିଛେ ଜେ ଇଟା ଗୁଟେ ସିବ ମଂଦିର ଏ । ମଂଦିର ଭିତରେ ସିବ, ପାର୍ବତି, ଗଣେସ ଆଦି ଅଛନ । ସିବ ଲିଂଗ ନୁ ଜେନ ପେନ ଧାର ବାହାରୁଛେ ସେଟା ପ୍ରାକୃତିକ ଏ । ଇଂଦ୍ରଲାଠ ମଂଦିର ଆର ଚଉସଠି ଜୁଗନି ମଂଦିର କିଏ ବନେଇଛେ କହି ନି ହେବାର । ବେଗଲାର ଆର ୱିଲିଅମ ମତ ଦେସନ ସିରପୁର (ଛତିସଗଡ) ର ମଂଦିର କେ ସପ୍ତମ ସଦିର ବଲି ତ ରାନିପୁର ଇଂଦ୍ରଲାଠ ବି ସେ ଏକା ଢାଁଚା ଥି ବନା ହେଇଛେ ହେତିର ଲାଗି ସମାନ ସମିଆଁ ର ବଲି ଅନୁମାନ କରା ହଉଛେ ଆର ବି ସପ୍ତମ ସଦିର ନଲା ରଜାମାନେ ବୈସ୍ନବ ଧର୍ମ ପ୍ରିୟ ଥିଲେ ଆର ତାକର ମୁଖିଆ ରାଜୁତି କାମ ରାଜିମ, କଲାହେଁଡ, ବଲାଂଗେର, ଅଂଚଲ ନ ଥିଲା ବଏଲେ ତାକର ସଂପର୍କ କେ ବି ମନା କରି ନି ହୁଏ । ଜଦି ବି ଠିକସେ କିଏ ବନେଇଛେ କହି ନି ହେବାର ତଥାପି ବି ଗୁପ୍ତମାନକର ପରର ସ୍ଥାପତ୍ୟ କଲା ଇ ମଂଦିର ମାନକୁ ଝଲକିସି ।

ସୋମତିର୍ଥ

ସୋମତିର୍ଥ ବଏଲେ ବଲାଂଗିର ଜିଲାର ଜାଁଲା ଗାଁ ରାନିପୁର ଆର ଝରିଆଲ କେ ବୁଝାସି । ବେଗଲାର କହେସନ ଇନ ପ୍ରାୟ ୧୨୦ଟା ମଂଦିର ଭିନେ ଭିନେ ନାପ ଆର ଆକୃତି ର ଥିଲା ଆର ଇହାଦେ ସେନୁ ୫୭ଟା ଅଛେ । ହେଲେ ପଛର ଗବେସନା ନୁ ଜନାଜାଏସି ଜେ, ପାଖାପାଖି ୨୦୦ଟା ମଂଦିର ର ନିହିର ଠାବ କରା ହେଇଛେ । ଜେନଟା କି ୨ କିମି ତକ ଫଏଲି କରି ଅଛେ । ଏତେଟେ ମଂଦିର ଏକେ ସାଂଗେ ବାନାବାର ନୁ ଫଟିକ ଏଜେ ଦିନେକା ଇଠାନେ ଗୁଟେ ତିର୍ଥ ଥିଲା । ଆର ସେମାନେ ମତ ଦଉଛନ ଜେ ସୋମତିର୍ଥ ନାଁଟା ସୋମେସ୍ୱର ସିବଂକର ନାଁ ଅନସାରେ ହେଇଛେ ଜେନଟାକି ବାମନ ପୁରାନ ଥି ଲେଖା ହେଇଛେ । ପରଜିଟର ର ଅନସାରେ ପୁରାଣମାନେ ୩ ସଦି ଆଡେ ଥିଲା ବଲି ଜୋର ଦେଇକରି କହିହେବା । ସେ ପୁରାଣମାନେ ସୋମତିର୍ଥ ର ସିବ ର ନାଁ ସୋମସିତଲ ଆର ଗୋପାଲ ପୁଜା ପଉଥିଲେ । ଆର ବି ଦାବିକେ ଜୋର କରି ଦେସି ସୋମ ସାଗର, ସୋମେସ୍ୱର ସିବ ମଂଦିର ଆର ବିସ୍ନୁ ମଂଦିର ।

ସାକେତ ଶ୍ରୀଭୁଷଣ ସାହୁ

ବୁଲାକିର ଡାଏରି ନୁ ମାନିକେସରି

0

କଲାହାଏଣ ଅଂଚଲର ତେଲ ଆର ଇଂଦ୍ରାବତି ନଦିର ବାହିନେ ସାକ୍ତ ପୁଜା, ସିରଜିନାର ମୁଲୁ ଚଲି ଆଉଛେ । ସମକିରର ନୁ ପହେଲା ସାକ୍ତ ପୁଜାର ରୁପଟା ସ୍ତମ୍ଭେସରି ଜେନଟାକି ୪ର୍ଥ ସଦିର ଆଡେ ରଜା ରୁସିକରର ତେରସିଂହା ପଟାଥି ଲେଖା ହେଇଛେ ।

ବିସାସ କରାଜାଏସି ଜେ କଂଧମାନେ ଗଛର ଖମମାନକୁ ପୁଜା କରସନ, ହେ ଖମ ପୁଜାଟା ଧିରେ ଧିରେ ସ୍ତମ୍ଭେସରିର ରୁପଥି ବଦଲିଗଲା । କଲାହାଏଣ ଜହକରି ଆଦିବାସି ବହଲିଆ ଅଂଚଲ । ଜେନମାନେ କି ପ୍ରକୃତି ଆର ଦେବି ପୁଜା ଜହ କରସନ । ସେମାନେ ମରଡିନୁ ରଖ୍ୟା ପାଏବାର ଲାଗି ସାକମ୍ବରି, ଜୁଦ୍ଧ ବେଲକେ ତାକତ ଲାଗି ରକ୍ତାମ୍ଭରି, ଲଂକେସରି, ଡାକେସରି (ଡୁକରି) ଆର ମାନିକେସରି ଦେବିମାନକୁ ପୁଜା କରସନ ।

ମାଁ ମାନିକେସରି କଲାହାଁଣିର ଇସ୍ଟଦେବି । ମାନିକେସରି ନାଁ ଟା ମାଣିକ୍ୟ ସବ୍ଦ ନୁ ଆଇଛେ ବଲି ବିସାସ କରାହେସି । ଆଘୋନୁ କଲାହାଁଣିର ନାଁ କରୁଣ୍ଡ ଥିଲା ଆର ୧୮ ସତାବ୍ଦି ତକ କଲାହାଁଣିର ନାଗରଜା ମାନକୁ କରୁଣ୍ଡଧିପତି ବଲି କୁହା ହଉଥିଲା । ଏନସାଇକ୍ଲୋପେଡିଆ ବ୍ରିଟାନିକା ପୃ ୪୭୮, ୬, କୋରୁଣ୍ଡମ (ରୁବିର ମୁଖିଆ ଧାତୁ) ନାଁ ଟା ସେନୁ ଅନା ହେଇଛେ ଜେନ ଇଟା ବାହାରସି । ସଂଜୋଗକେ କୋରୁଂଡମ ର ସଂସ୍କୃତ ନାଁ ହଉଛେ କୋରୁଂଡ କି କୁରୁଂଡମ । ଇଟା ବିସାସ କରାଜାଏସି ଜେ କୁରୁଂଡମନୁ କଲାହାଁଣିର ପୁରନା ନାଁ କାରୁଂଡ ଅନାହେଇଛେ ଆର ସେନୁ କୋରୁଂଡମ ।

ବାରସ ତେରସ ସଦିର ଚିନ୍ଦାକନଗା ରଜାମାନେ ମାଣିକ୍ୟ ଦେବିର ମାନେ ମାଣିକେସରିର ପୁଜା କରୁଥିଲେ । ଜେନ ଟା କି ଜତନପାଲ, ଦନ୍ତେୱାଡା ଆର ଭେରମଗଡ ର ସିଲାଲେଖମାନକର ନୁ ଜନାପଡିଛେ । ପରେ ସେ ଗଂଗ ଆର ଇହାଦେ ନାଗ ରଜାମାନକର ଇସ୍ଟଦେବି ହେଇଗଲା । ଦସ ନୁ ତେର ସତାବ୍ଦିର ମଧ୍ୟ ଜୁଗଟା ତ୍ରିକଲିଂଗ ଆର ଦଖିଣ କୋସଲର ଉଥଲ ପୁଥଲର ସମିଆଁ ଥିଲା । ପରଂପରା କହେସି ଜେ ଗଂଗମାନେ ତାକର ସାଂଗ ଚିନ୍ଦାକନଗା ମାନକର ଇସ୍ଟଦେବି ମାଣିକ୍ୟ ଦେବିକେ ନିଜର ଇସ୍ଟଦେବି ମାନଲେ । ଇ ଗାଦି ଲାଗି ଲଢେଇର ସମିଆଁକେ ଇ ଅଂଚଲଟା ଗଂଗମାନକର ବିନା ମହତ୍ୱର ଗୁଟେ ଭାଗ ରାଏଜ ବନି ଜେଇଥିଲା । ଆର ଜେତେବେଲେ ଗଂଗ ସାସକମାନେ ଦୁର୍ବଲିଆ ହେଇଗଲେ ଆଂଚଲିକ ସକ୍ତି ଜେନ୍ତା ବଲାଂଗିରର ଚୁହାନ, କଲାହାଁଣିର ନାଗମାନେ ମୁଡ ଟେକି ବସଲେ । ନାଗ ସାସକମାନକର ଦରବାର ରେକର୍ଡ କହେସି ଜେ ନାଗବଂସର ସସ୍ଟ ରଜାର ମରନ ପରେ ବିଧବା ରାନି ଆର ତାର ନାବାଲକ ପୁଓ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ତାକର ମାମୁଁଘର ଗଦାପୁରେ ରହେଲେ । ଜିଏକି ଗଂଗ ଜମାର ଆନ । ପଛେକା ଉମରାସ କଂଧ ଆର କେତେ ଝନ ଭଦ୍ରଲୋକ ଗଦାପୁରୁ ରାନି ଆର ଛୁଆକେ ଆନଲେ । ସେନୁ ଆଏଲା ବେଲକେ ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ ମାମୁଁ ଘରୁ ମାଣିକ୍ୟ ଦେବିକେ ଆନିଥିଲେ ଆର ଆନିକରି ଜୁଗସେଇ ପାଟନା ନ ମାଣିକେସରି ହିସାବେ ଥାପନା କଲେ । ଇହାଦେ ବି ସେ ମନ୍ଦିରର ଖଣିଆଁ ଦିସସି ତାଏଲ । ପଛେକା ରାମଚନ୍ଦ୍ର ଦେଓ, ମାଣିକେସରି ଦେବିର ଥାପନା ଭଁଡେସିର ଗଡ (ଇହାଦେର ଭବାନିପାଟନା) ନ କରି କରି ଜେନାବଲି ପାଟନା (ଇହାଦେର ଜୁନାଗଡ) ନୁ ସ୍ଥାପନା କଲେ ।
ନାଗ ବଁସର ୨୭ତମ ରଜା ଫତେନାରେନ ଦେଓର ସାସନ ବେଲକେ ରାଜଧାନି ନ ମାହମାରି ଫଏଲିଥିଲା । ଆର ତାକର ୨ୟ ପୁଓ ସେଥିର ସିକାର ହେଇଥିଲା ବେଲକେ ବଡଖା ପୁଓ ଉଦିତ ପ୍ରତାପ ଦେଓର ହାଲତ କେତନି ଖରାପ ଥିଲା । ବିସାସ କରାଜାଏସି ଜେ ରଜା ପରେ ଦେବି ନ ବଦିଆଁ କରଲେ କି ସେ ଠିକ ହେଇଗଲେ । ୧୮୫୦ରେ ରଜା ତାକର ରାଜଧାନି ଭଂଡେସିରପାଟନା (ଭବାନିପାଟନା) କେ ଉଠେଇ ନେଇଥିଲେ ଆର ୧୮୫୨ରେ ଫତେନାରେନ ଦେଓ ମାନିକେସରି ମନ୍ଦିର ବନେଇଥିଲେ । ଫେର ପଛେକା ୧୯୩୫ରେ ବ୍ରଜମୋହନ ଦେଓ ବଢେନି ବଢେ ମନ୍ଦିରଟେ ବନାଲେ ଜେନଟାକି ରଜାଘରର ଘରକେ ଲାଗିକରି ଅଛେ । ଇ ରେଖା ଦଉଲ ଢାଁଚାରେ ବନାଲା ମନ୍ଦିରର ଉଁଚା ୬୫ ଫୁଟ ଅଛେ । ସାଂଗେ ଗୁଟେ ମଣ୍ଡପ ଆର ପୁଜା ପାଟ କରବାର ଲାଗି ବାରଣ୍ଡାଟେ । ଖମାମାନକୁ ଉଠାଲା ମଣ୍ଡପନେ ଦସମହାବିଦ୍ୟ ଆର ପ୍ରକୃତିର ଚିତ୍ରରେ ସଜା ହେଇଥିଲା । ଇହାଦେ ସେ ସବୁ ନକସାନ ହେଇଗଲା ନ । ମଣ୍ଡପରେ ଛ ଧାଡିର ଖମା ଅଛେ ଆର ଧାଡିକ ଛ ଟା ଖମା ଅଛେ । ବୁଢାରଜାକେ ପାସ୍ୱର୍ ଦେବତା ହିସାବେ ମନ୍ଦିରର ଉତର ଦୁଆର ନ ପଦିସ୍ଟା କରା ହେଇଛେ । ଆର ତିନଟା ରେଖା ଦଉଲ ଅଛେ; ମନ୍ଦିରର ଉତର ଆଡକେ ବୈସ୍ନବି, ପସଚିମକେ ନରସିଂ ଆର ଦଖିଣକେ ବରାହି ।

ମାନିକେସରିର ଚିତ୍ର ପ୍ରତିକ ବିଗ୍ୟାନକେ ପଢଲେ ଜନା ଜାଏସି ଜେ ସେଟା ବିନ ମୁଡିଏନ ଆଏ ଆର କାଲିର ଏକାଖ୍ୟର ମଂତ୍ରଥି ପୁଜା କରାହେସି । ଭବାନିପାଟନା କେ ଛାଡିକରି ସାନ ଖେମୁଂଡି, ପାରଲା ଖେମୁଂଡି, ସୋନପୁର, କାସିପୁର, ଥୁଆମୁଲ ରାମପୁର, ଜୁଗସେଇ ପାଟନା ଆଦିନେ ମାଣିକେସରି ପୁଜା କରାହେସି ।
ମାନିକେସରି ଦେବି ଆଦିବାସି ଆର ଅନଆଦିବାସି ସଂସ୍କୃତିର ଗୁଟେ ମେଲ ଆଏ । ସ୍ତମ୍ଭେସରି କି ଖମପୁଜା ଆର ଇହାଦେର ମାନିକେସରି ଭିତରେ କେତନି ସମାନତା ଅଛେ । ମାନିକେସରି ଦେବିର ବି ମୁଡ ନେଇଁନ ଆର ଦିହଁଟା ଗୁଟେ ନଲି ଆକୃତି ତାର ଉପରେ ମୁଡଟେ ଖଂଜା ହେଇଛେ ଆର ଦିହଁଥି ଅଲଂକାର ଆର କପଡାରେ ଢଁପା ହେଇଥିସି ।

ଫି ବଛର ମୁଲାସ୍ଟମି ଦିନ ଦେବିର ମାଟିର ମୁଡ ବଦଲା ହେସି । ନୁଆଁ ମୁଡଥି ରତ୍ନ ଆର ଧାତୁ ଭରିକରି ଜୁହ୍ନା ମୁଡକେ ବଦଲାହେସି । ମନ୍ଦିର ଲାଗନୁ ଥିବାର ପୁରୁସୋତମ ସାଗରନେ ଅଧରାତି ଲୁକନ୍ୟା ପୁଜା ପାଟ କରି ଜୁହ୍ନା ମୁଡକେ ଉହଲେଇ ଦିଆହେସି ।

ଉତର ଦୁଆର ନ ଥିବାର ପାସ୍ୱର୍ ଦେବତା ବୁଢାରଜାର ମନ୍ଦିର ବି ବଛରକ ଥରେ ମହାଅସ୍ଟମି ଦିନ ଖୁଲାହେସି ଆର ପୁଜା କରାହେସି । ବୁଢାରଜା ନ ପୁଜା କଲା ପରେ ମାନିକେସରିର ଛତର ଜେନାଖେଲ ଲାଗି ଉଠସି ଆର ନମିଁ ର ସକାଲୁ ଛତର ଫିରସି ଜେନଟାକି ଛତର ଜାତରା ବଲି ନାଁ କରିଛେ । ବୁଢାରଜା ନ ଇ ଅସ୍ଟମି ଦିନେ ନୁଆଁ ଚରା ଲାଗସି ହେତିର ଲାଗି ରଜାଘରର ଲୁକେ ଛତର ଜାତରା ସରଲେ ନଁମି ଦିନ ନୁଆଁ ଖେସନ ।

କଂଧମାନେ ମାନିକେସରିକେ ତାକର ଦେବତା ଧରଣିପେନୁ ର ବୁହେନ ବଲି ମାନସନ । ସେଥିର ଲାଗି ସେମାନେ ଗାଏସନ:
ଜୁହାର ଜୁହାର ମାନିକେସରି ମାଁ ରାଏଜେ ମାହାରାନି
ସାୟବାନି ମାହାନ, ଲାୟବାନି ମାହାନ, ଧରଣି ସାନ ବହନି

ମାଁର ପୁଜା ଅସ୍ଟମି ନୁ ମୁଲ ହେଇକରି ଦସମିତକ ଚଲସି । ଅସ୍ଟମିର ସଂଧି ପୁଜା ସରଲା ପରେ ଛତର ଉଠସି । ଘୁମରା ନିସାନ ଆର ଘଁଟ ବଜା ସାଂଗେ ଦୁଲକି ଜଉଥିସି ଜାତରା ଠାନ । ଲାଖ ଲାଖ ଭକ୍ତ ନିଜର ମାନସିକ ଆର ବଦିଆଁମାନେ ଦେବାର ଲାଗି ଭିଡ ହେସନ ହେ ଦିନେ ।

ସାକେତ ଶ୍ରୀଭୁଷଣ ସାହୁ

ଦାଦନକେ ନେଇକରି ନାଟକ ଜେତେ: କେସରଂଜନ ପ୍ରଧାନ

0

ଭରତ ମୁନିଙ୍କର ଆଂଗିକ ବାଚିକ ସିନେ ବୁଝି ହଉଥିଲା, ସାର ଇ ସ୍ଟାନିସଲାଭାସ୍କି କଥା କହି ବସଲା ଉତାରୁଁ ସବ ଗଡ଼ବଡ଼ । କଳାକାର କେନ୍ତାକରି ଚରିତ୍ର ହେବା ତାର ବିସେଥିଁ ଚର୍ଚ୍ଚା ମୁଲ ହେଲେ କି ରିଏଲସେଲ ବି ବଏନ୍ଦ ।

କାଂଚନ ତ ଆଏଜକାଏଲ ହେଥିର ଲାଗିଁ ଡେରିଥିଁ ଅଉଛେ । ନାଟକ କରମା ଠିକ, ହେଲେଁ ଇ ସବୁ ଦିନ ଏନ୍ତା ଥିଓରି ପଢ଼ା କିଏ ପାରେ! ଇସ୍କୁଲଥିଁ ଛୁଆକର ଝିକଝିକ, ଘରେଁ ନାଟକ କରୁଛେ ବଲିଁ ଗାଲି ଝଗର, ସେଥିଁ ଫେର ସ୍ଟାନିସଲାଭାସ୍କି ।

କଳାକାର ଚରିତ୍ରଟେ ହେବାରଟା ଗହନ କଥା ପରେ । ପହେଲା ତ ଜଧର୍ପି -ଜଧର୍ପି ଥିଁ ଜାଦୁ ରହେଲା-ଜଧର୍ପି ତମେ ସେ ଚରିତ୍ର ହେଲ, ରଜା ହ କି ମନତିରି, ଲାଖପତି ହ କି ମଗତିରି –କାଣା ହେବା ତମର ଚାଲିଚଲନ, ରହନସହନ, ସେ କଥା ବୁଝ । ବେଲେଁ ସେ ଚରିତ୍ର ବିସେଥିଁ ପରେ ଜେତେ ପାର ସେତେ ଜାନବ । ତେତକର ପରେ ତାର ବାଗିର ବେଭାର କରବ, ଉଠବ, ବସବ, ଖାସବ ।

ଇନ ଫେର କଥାଟା ହେଲା- କଲାକାର ଚରିତ୍ର ଜେନ ହେବା, ଧର ଜେ ରଜା ହେବା, ତ ରଜାର ଲେଖେଁ ବେଭାର କରବା ପବଲିକ ସାମନେଁ, ହଜାର ଜୁଡ଼ା ଆଖିର ଆଗାଡ଼େ । ଗହଦି ଜିବା, ଗୋଡ଼ହାତ ଥରବା, ମୁଡ଼ ଭାଏଁ ଭାଏଁ କରବା । ତ କଲାକାର ନିଜର ଦିହିକେ, ମନକେ ନିଜର ଆଏତେଁ ରଖବାକେ ସାଧନା କରବା ।

କଲାକାର ତମେ ନିଜେ । ଆପନାର ଭିତରର ଲୋକ । ଚରିତ୍ର ତ ବାହାର ଲୋକ । ହଜାର କୋସ, ହଜାର ବଛର ଧୁରିଆ ଲୋକ । ସେ ମେସିଜିବା କଲାକାର ସହେତେଁ । କଲାକାର ନିଜର ଭିତରେଁ ଚରିତ୍ରର ଜିବନ୍ୟାସ ଦେବା । ତ ସେ ଚରିତ୍ର କି ସେନ୍ତେଇ ଚରିତ୍ର ଆଖେ ପାଖେ ମିଲିଗଲେ ବନେ । ନିଜର ସେନ୍ତା ଅନୁଭବ ଥିଲେ ତ ଆହୁରି ବଢ଼ିଆ ।

ଏସୁର ଦାଦନ ଉପରେଁ ଆମର ନାଟକ । ଦାଦନ ଗଲା କେନସି ଭୁଆସେନଟେ ସହେତେଁ କାଂଚନକେ ମେସବାକେ କୁହା ହେସି । ଆମର ଝନାଦୁ ରେଲେଁ ତ ଭାଇଜାଗ ତକ ଜାଏସନ ଗୁଟେ ପାଟି ସାଂଗେ । ଝନେ ତ ସରଦାରଟେ ସାଂଗେ ଦିନାଦୁ ବୁଲସି । ଆର ଝନେ ଇକନମିକ୍ସ ଆଜ୍ଞାଙ୍କରନୁ ଲେବର ମାଇଗ୍ରେସନ ଉପରେ ଦିନାଦୁ ଟ୍ୟୁସନ ନେସି । ବନିହାନ କେସ ହିସ୍ଟ୍ରି ଆମରନ ଇହାଦେ । ସାର ସ୍କ୍ରିପ୍ଟ ଲିଖସନ । ସାବିତ୍ରି ସତ୍ୟବାନ ।

ସାବିତ୍ରି ସତ୍ୟବାନ । ପୌରାଣିକ ନାଁ ସିନେ । ହେଲେଁ ଇ ସାବିତିରି, କୁସଲ ଦେସର କସି କୁଇଲି, ବୁପରି ଖଟି ଆଏସିକି ଦାଦନ ଖଟି ଜାଏସି । କାଂଚନକେ ସାବିତ୍ରି ଚରିତ୍ରକେ ଫୁଟାବାକେ କୁହା ହଇଛେ ।


ଦାଦନ ଉପରେଁ ନାଟକ କରବାର କାରଣଟା ଇହାଦେ ସିନେ ଜନା ପଡ଼ିଛେ । ଦିଲ୍ଲିର ନାଆଁକରା ଏନ.ଜି.ଓ. ଟେ ଦାଦନ ଉପରେଁ କାମ କରୁଛେ । ଆମର ଫାଲର କଥା ଆମର ଇନର କଲାକାରମାନେ ନାଟକଥିଁ ଦେଖାଲେଁ ବନେ ହେବା । ଗୁଟା ତିରସେ ସୋ ହେବା ଉଡ଼ିସାନ । ଦିଲ୍ଲି ଆର ମୁମ୍ବାଇନ ଗୁଟେ ଗୁଟେ ସୋ ହେବା । ପିଲାମାନେ ବନେ ମାତିଛନ । ଏତେ ବଢ଼ିଆ ଚାନ୍ସ ।

ଆଏଜ ଦିଲ୍ଲିବାଲା ଏନ.ଜି.ଓର ଡାଏରେକ୍ଟର କାଏଁ ମାଥୁରଟେ ଆସୁଛେ । ସେ ରେକୋମେଣ୍ଡ କରିଦେଲେଁ ହେଲା । ସହରର ଜେତେ ଭଲ ବେବେସ୍ତା ହଇପାରେ ସାର କରିଛନ । ଫେର ବି କିଏ ଜାନେ! ଆମକେ ନର୍ଭସ ନେଇଁ ହେବାକେ ଥରଦୁଏ କହେଲେ କି ଅ।।ମେ ଜାନଲୁଁ ମାଥୁରର ମର୍ଜି ଉପରେଁ ସବ ନିର୍ଭର କରୁଛେ ।
ତ, ମାଥୁର ପନ୍ଦର ମିନିଟ ଦେଖବା ଆର ଘଡ଼େ ଚରଚା କରବା । କେନସି ସିନଟେ ଦେଖେଇଦେଲେଁ ଚରଚା ବେଲକେ ସାର ଚଲାବେ ନ ।

ହେନ୍ତା ଭି ବନେ ଗୁଡ଼ାଦୁ ସିନ ଆମରନ ରେଡ଼ି ଅଛେ । ଦାଦନ ଲାଗିଁ ପଏସା ଏଡ଼ଭାନ୍ସ, ରେଲ ଟେସନନ ଦଲାଲ ମାନକର ହରକତ, କେନ ନାଁ ନାଇଁ ଜାନଲା ଠାନେଁ କୁଟୁମ ବସିଆ ଜାଇକରି ରହେବାର ସିନ, ଇଟ ଗଢ଼ବାର ବେଲର କାଦୋ ଚିଖଲ, ଭାଟିର ଜୁଏଥିଁ ଜଲବାର ସିନ, କି ସେଠାନୁ ଫିରଲା ବେଲର ସିନ…
କ୍ଲାଇମେକ୍ସଟା ଦେଖାମା । ସାର କହେଲେ । ଡାଏଲଗ କମ ମ୍ୟୁଜିକ ଜାଦା ଅଛେ, ଏକସନ ଅଛେ, କାଂଚନର ରୋଲ ଉପରେ ସବୁ କଥା । ସାଂଗେ ସାଂଗ ସବ ଲାଗିଗଲେ । କାଂଚନ ସାଢ଼ି ପିନ୍ଧଲା । ପିଲାମାନେ ରେଲ ଟେସନର ଆଭାସ ଦେବାକେ ବ୍ଲକମାନକେ ସଜାଲେ । ପୁଜା ମୁଲ କଲେ ସାର । ନଡ଼ିଆ ପିଟଲେ ସମଲେଇର ନାଁଥିଁ ।
କଲାକାରର ମନ ପରେ ଏନ୍ତା ନଡ଼ିଆ ଲେଖେଁ । ବୁରୋ ଆଁଠି ନହେ । ବରକସ ଖରକସ । ଜାହିଁ ତାହିଁ ଜେନ୍ତା ତେନ୍ତା ଫିକି ଦିଅ । ଚିନ୍ତା ନି । ହେଲେଁ ଫଟେଇ ଦେବ କି ମଧୁର ଧାର, ସୁଆଦ ସସ ।


ଦିଲ୍ଲିବାଲା ମାଥୁର ଆଏସି କି କ୍ଲବ ଆଗାଡ଼େ ଛନେ ରହି ଜାଏସି । କେମରା ବାହାର କରସି । ଗୋଲ କରି ସଜା ହେଲା ଚପଲ ମାନକର ଫଟୁ ନେସି । କହେସି-ଚପଲକେ ଫୁଲ ଲେଖେଁ ସଜେଇ ପାରୁଛନ ଜେନ କଲାକାର ସେମାନକୁ ସଲାମ । ମାଥୁର ବସସି ତାକେ ଦିଆହେଲା କୁରସିଥିଁ । ବସସିକି ଠାଡ଼ ହେସି । କୁରସିର ଫଟୁ ନେସି । ସାର ବୁଝାସନ, ଫିକା ହେଲା ସ୍କୁଟର ଟାଏରଥିଁ ମଖମଲ କପଡ଼ା ଲଗେଇକରି ପିଲାମାନେ ବନେଇଛେ ଆସନ ସବୁ । ମାଥୁର କହେସି, ବାଃ..ବେସ୍ଟ ଫ୍ରମ ଦ ୱେସ୍ଟ ।

ମାଥୁର ରିଏଲସେଲ ଦେଖବାକେ ଆର ତ ନାଇଁ ଚାହୁଁଥେଇଁ, ସାର କହେଲେ, ପିଲାମାନେ ଚରିତ୍ର ଭିତରେଁ ଅଛନ । ଦେଖମା । ସିନ ମୁଲ ହେଲା । ରେଲ ଟେସନର ଏନାଉନସମେନ୍ଟ । ଦାଦନ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଆଉଛେ । ସାବିତ୍ରି ସତ୍ୟବାନ ଆଏସନ । କେନୁ ଆଇଛନ, କେନକେ ଜିବେ, ଜନା ନାଇଁ । ଠାଡ଼ ହଇଛନ ରେଲକେ ଟାକିକରି । ଚୁପଚାପ ଦୁହେ ଦୁହିକୁଁ ଦେଖୁଛନ । କ୍ଲାସିକାଲ ରାଗଥିଁ ଆଲାପ । ଢ଼ୁଲର ପାରଥିଁ ଆଉଛେ ରେଲ ।

କାଂଚନ ସାବିତ୍ରି ହଇଜାଇଛେ ଆର ଆମର ଜଗ ସତ୍ୟବାନ । କଲାକାର ଆର ନାଇଁ ନ । ଚରିତ୍ର ଖାଲି । ଚୁପଚାପ । ପଦେ ବି ଡାଏଲଗ ନାଇଁ । ଫେର ବି କେତେ ଦିନର ଦୁଖ ବାରି ହଉଛେ ତାକର ମୁହୁଁ । ମାଥୁର ଠାଡ଼ ହଇଗଲା । ଆଖିର ପାଏନ ତାର ଛଲଛଲ । ରେଲ ଅଉଛେ ଢ଼ୁଲର ପାରେଁ । ହେଲେଁ ବିଜଲି ଲେଖେଁ ମଲକି ଗଲା କାଣା । ସାବିତ୍ରି ସତ୍ୟବାନ ଚହଲି ଗଲେ । ନିଜର ଠାନେଁ ଇଆଡ଼ ସେଆଡ଼ ଦେଖଲେ । ନିଜର ଅଜାନତେ ଡରହେଁ ମରହେଁ ଦୁହେ ସରପଟି ଗଲେ ।

ଭାଗତା ହେ ସାଲେ ଲୋକ..ଘିଡ଼ଘିଡ଼ ସବଦ । କେତେ କାଣା ଗାଲି ଝଗର । ବଜାଥିଁ କେକୋଫୋନି । ଚାଏର ଝନ ଘେରିନେଲେ ଦୁହିକୁଁ । ଝନେ ସାବିତ୍ରିର ପାସକେ ପହଁଚିଲା କି ଝାନିଝୁନି ହେଲା ସତ୍ୟବାନ । ଝନକର ଢେଟୁଁକେ ଧଏଲାକି ତାର ହାତର ଚକୁ ଝଲମଲ କଲା । । ଆର ଝନକର ହାତେଁ ବନ୍ଧୁକ । ଚେନ, ଭୁଜାଲି । ଦିବ୍ୟର ବଜା, କେକୋଫୋନି ଆର ଢ଼ୁଲର ପାରେଁ ରେଲ ।

ଗଛ କାଟଲା ବାଗିର ସତ୍ୟବାନ ତଲେଁ ପଡ଼ିଛେ । ସାବିତ୍ରି ନର୍ଦିଲା ତାରନିକେ । ଭଉଁରି କାଟୁଛନ ଚାଏରଟା ଜମ ଦୁତ । ଚକୁ, ଭୁଜାଲି, ଚେନ,ବନ୍ଧୁକ କିନ୍ଦରୁଛେ ସାବିତ୍ରି ଆର ସତ୍ୟବାନର ଚାରହି ଆଡ଼େଁ । ସତ୍ୟବାନର ରକତଥିଁ ସାବିତ୍ରିର ହାତ ଲାଲ ଦିସସି । ଦୁଲଦୁଲି ବାଜସି । ଭରନି ପାର ।

ସାବିତ୍ରିର ଆଏଁଖଥିଁ ଜୁଏ ଚହଟି ଜାଏସି । ଠାଡ଼ ହେସି ମା ମହାମାୟି । ପାହା ପଡସି ତ ଧରତି ଦୁଲକି ଜାଏସି । କିକାନ ଦେସି ତ ସତୃର ରକତ ସୁଖି ଜାଏସି । କେନ ସକତିଧରି କରି ଉଭରସି ସାବିତ୍ରି ଜେ ଚାରହି ଜମଦୁତ ଫଟୁ ଲେଖେଁ ଠାଡ଼ ରହେସନ । ହଲଚଲ ନାଇଁ । ନାଚି ଦେସି ଜେ ଜମଦୁତମାନେ ଜିବନ ଆକୁଲେଁ ଗଦବଦ ହେଇ ଜାଏସନ । ସାବିତ୍ରି ସତ୍ୟବାନକେ ଫିରେଇ ଆନସି ।

କେନ ରଖିଥିସି କାଂଚନ ଏତେ ଏନର୍ଜି ଠାଡ଼ ହେଲେ କି ଦୁର୍ଗା ଲେଖେଁ ଦିସସି । ଚରିତ୍ରର ତାକତ କି କଲାକାରର ତାକତ କିଏ ଜାନେ, ସତର ତାକତ କି ଟେକନିକର ତାକତ କିଏ ଜାନେ, ଇ ସିନଥିଁ ବିଜଲି ଖେଲି ଜାଏସି ।

ମାଥୁର ଦିଲ୍ଲିବାଲା ତାଲି ମାଏଲା ଜେ ମାଏଲା ଜେ ଆମେ ଜାନଲୁ ଆମର କାମ ବନିଗଲା । ମାଥୁର ବେଗ ଭିତରୁ ପେକେଟ ଜୁଡ଼େ ବାହାର କଲା । କାଂଚନ ଆଗାଡ଼େ ଥୁଇଲା । ବଏଲା, ଥେଙ୍କ ୟୁ ବେଟି ।

କାଂଚନ ସାବିତ୍ରି ଚରିତ୍ରନୁ ନାଇଁ ବାହାରି ଥାଇଁ । ପେକେଟ ନାଇଁ ଛିଁଇଲା । କିଛି ନାଇଁ କହେଲା ।

ମାଥୁର ସାରଙ୍କୁ କହେଲା, ଓକେ । ବଏଜ । ଦିଲ୍ଲିନ ଦେଖା ହେବା ଫେର ।

ଆମେ ସବ ଗୋଲ ହେଇକରି ଠାଡ଼ ହେଲୁଁ । କାଂଚନ ତ ବି ବସିଥାଏ । ଜଗ ଉଠବାକେ ଇସାରା କଲା ତାକେ । ସାର ମନା କଲେ । ଆମେ ଜାନଲୁଁ, ଏବ ତକ କାଂଚନ ଚରିତ୍ର ଭିତରେଁ ରହେବାଟା ବି ଗୁଟେ ସ୍ପେସାଲ ଇଫେକ୍ଟ ।

ମାଥୁର ବଏଲା, ଦାଦନ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ ଲାଗିଁ ଇ ନାଟକ ବନେ କାମ ଦେବା । ରୋଲ ଅଫ ଓମେନ ଇନ ଦାଦନ ଗୁଟେ ବଡ଼ କଥା ଇ ନାଟେଁ । ସାବିତ୍ରି ସତ୍ୟବାନ ମିଥ -ଫାନ୍ଟାସ୍ଟିକ । ସାରଙ୍କୁ କହେଲା, କିଛି ପେପର ସାଇନ କରବାର ଅଛେ । ହୋଟେଲକେ ଜିମା ।

ସାର ଆର ମାଥୁର ଜିବାର ଉତାରୁଁ ମୁଲ ହଇଗଲା ଆମର ରଡ଼ା କିର୍ଲା । ଝନେ କାଂଚନ ଠାନୁ ପେକେଟ ଆନଲା । ବଏଲା । ମିଠା ବୋ ।
କାଂଚନ ତ ବି ସାବିତ୍ରି ହଇଛେ । ଆମେ କହେଲୁଁ । ଚେଂଜ କରବୁ ତୋର ସାଢ଼ି କେଁ?
ଭକୁଆ ବାଗିର ଦେଖଲା ଖାଲି କାଂଚନ । ସବ ଫେର ଗୋଲ ହଇକରି ବସଲୁଁ ।
ଆନ ବୋ ମିଠା ଆନ । ନେ କାଂଚନ, ଖା ।
କାଂଚନ କହେଲା, ଦିଲ୍ଲିକା ଲଡ୍ଡୁ ତମେ ଖ ।
ଇ ବୁଆ ତୋର ଲାଗିଁ ତ ମିଲଲା ଇ ମିଠା । ଆଏଜ ଜେନ ଏକ୍ଟିଂ । ଆରେ.. କାଣା ହଇଛେ ତୋର । ସୋ ସଏଲା । ଏତକର ..
କାଂଚନ କହେଲା, ସୋ ସରିଥିବା । କଥାନି ନାଇଁ ସରି ।
ତୁଇଁ କଥାନି କହ ସିନେ, ଆମେ ମିଠା ଖାଉଛୁଁ ।
ସେମାନେ ମୋର ସାମନେ ମାରିଦେଲେ ମୋର ସତ୍ୟବାନକେ ।
ଆରେ ଇଟା ତ ସାବିତ୍ରିର କଥା । କାଂଚନ! ରିଏଲସେଲ ସଏଲାନ..
ମଲା ସତ୍ୟବାନକେ ରେଲେଁ ଧରିକରି ମୁଇଁ ଆଏଲିଁ ବଲାଂଗିର ।
କଲଜା ଟିକଟିକ ହଇଜାଇଛେ କାହାର…ମୁଇଁ .. କାଂଚନ । କାଣା କହୁଛୁ? ସାବିତ୍ରି ସିନେ..
ତେତକର ସୁନ..ଗାଁନ..କାମ କାରଜ ବେଲକେ କିଏ ଗୁଟେ ପେପରଥିଁ ବହରେଇଦେଲା ଇ କଥା । ନୁଆଁ କଲେକ୍ଟରଟେ ଆଇଥେଏ । ସେ ଲାଗିପାଗି କରି ସେ ରାକ୍ଷସମାନକର ପତା ଲଗାଲା । ଫଟୁ ଦେଖାଲେ ମତେ । ଚିହ୍ନଲି ସମକୁ । ପୁଲିସ ପକଡ଼ିଲା ସମକୁ ଗୋଟଗୋଟ କରିଁ ।
କଥାନି ସିମ୍ପଲ ଏ ବୋ.. ବଏଲା ଜଗ । ସେମାନକୁଁ ଜେଲ ହଇଥିବା ଆର କାଣା?
ଜେଲ ହଇଥିତା..ହେଲେଁ କୋଟ କଚରି ହେଲା ବେଲକେ ମୁଇଁ ଆର ନାଇଁ ପାରଲିଁ । ବୟାନ ବଦଲିଗଲା ମୋର । କହେଲିଁ ସତ୍ୟବାନକେ ମେଲେରିଆ ହଇଥିଲା । ଇମାନେ ଚାରହି ଝନ ଧରମକାରି ମତେ ହଜାରେ ହଜାରେ ଦେଲେ ଆର ରେଲେଁ ବସେଇ ଦେଲେ ।
କାଁଜେ ଏନ୍ତା କହେଲୁ?
କଲେକ୍ଟର ଭି ପଚରାଲା ମକେ, କାଁଜେ ଏନ୍ତା କହେଲୁ? ସେ ନାଇଁ ବୁଝଲା ସିନେ । ତମେ ମାନେ ଭି ନାଇଁ ବୁଝବାର କାଁଜେ ବଦଲିଗଲା ମୋର ବୟାନ ।
ଜିବନ ତ ନାଟକ ନହେ ଜେ ଭରନି ପାରେ ବାଜିଗଲେଁ ସାବିତ୍ରି ଦୁର୍ଗା ପାଲଟିଜିବା ଆର ଭୁଜାଲି ବନ୍ଧୁକ ସାଂଗେ ଲଢ଼ିଜିବା । ଜିବନ ସରଲ କି, ଇ ନାଟକର ହେ ସମାଧାନ ସରଲ?
ଏନ୍ତା ସରଲ ସମାଧାନଥିଁ ତାଲି । ଆର ତାଲି ମାରିନେଲେଁ ସାବିତ୍ରିର ଦାଦନ ଜିବାରଟା ବଏନ୍ଦ ହଇଜିବା ବଲିଁ ତମେ ଭାବୁଛ । ସାର ଆର ମାଥୁରମାନେ ଭାବୁଛନ!
ତାଲି ମାଏଲେଁ ପାଟି ଖାଲି ଦିଲ୍ଲି ଜିବା କାଏଁନ । ସବ ଚୁପ ।
କାଂଚନ କହେଲା, ପଚର, ତେତକର କାଣା ହେଲା?
କାଣା ହେଲା? ସାହସ କରି ପଚରାଲା ଆମର ଭିତରୁଁ କିଏ ଝନେ ।
ମୁଇଁ ମୋର ଦିଅରକେ ବିହା ହେଲିଁ ଆରେ ବଛରେଁ । …ଆରେ ପଚର ତେତକର କାଣା ହେଲା? ତମେ ଦିଲ୍ଲି ଜ.. ହେଲେ ଇଟା ତ ଜାନିକରି ଜ..
କାଣା?
ଆରେ ବଛରେଁ ନୁଆଁ ସତ୍ୟବାନକେ ନେଇକରି ମୁଇଁ ସାବିତ୍ରି ଫେର ଇଟ ଗଢ଼ବାକେ ଗଲିଁ ।

(୩୦.୭.୨୦୦୯ ଆକାସବାଣି ସମଲପୁରନୁ ସରଗତରାଥିଁ ପ୍ରଚାରିତ ।)
କଲେଜ ରୋଡ, ପଦମପୁର ବରଗଡ

ବୁଲାକିର ଡାଏରି ନୁ ନରସିଂନାଥ

0

ନରସିଂନାଥ ଜିବନରେ ମୁଇଁ ପାଁଚ ଥର ଖଣେ ଜେଇଛେଁ ହେଲେ ଆଘନୁ କେଭେ ହେ ପ୍ରକାର ଅନୁଭବ ନେଇଁ ହେଇ ଜେନ୍ତା ଆଏଜ ଲାଗୁଥିଲା । ଗୋକୁଂଡ ଘାଟ ସୁଖି ଗଲା ନ, ଚାଲଧାର ର ଆର ସେ ଡରଡରନିଆ ରୁପ ନି ଦିସବାର; ସବ ସଁକରି ସଁକରି ଜେଇଛନ ଜେନ୍ତା । ମଂଦିର ଲାଗନୁ ଡଂଗରର ପଖନକେ ଟାମଡି ଦେଖଲେ ଲହଁସି ଆସି କରି କାନେ କଲେ କଲେ ଫିସିର ଫିସିର କରି କେତେ ଦିନର ଦବେଇ ରଖଲା କଥାମାନେ କହୁଥିଲେ…

ନରସିଂନାଥ ହମିସା ଇତିହାସ, ପୁରାତତ୍ୱ ନୁ କଲା, ସଂସ୍କୃତି ର ଗବେସକ, ଚିନ୍ତକମାନକର ସାଂଗେ ଲାଖ ଲାଖ ଭକ୍ତ, ପ୍ରକୃତି ରସିଆମାନକୁ ବି ଘିଚୁଛେ । ନରସିଂଗନାଥ ପିଠକେ ଚାର୍ହିକୁତି ଘେରିଛେ ବହଲ ସାଗୁଆ ଝାର ଆର ଡଂଗର । ପଦମପୁର ସହରୁଁ ୩୨ କି.ମି. ଦୁରିଆ ଦଖିଣ-ପସଚିମକେ ଅଛେ ମାର୍ଜାର କେସରିର ପିଠ । ନରସିଂ ମାହାପୁରୁର ସାଂଗେ ଏକେ ନାଁ ‘ନରସିଂନାଥ ଡଂଗର’ ୨୦୦୦-୩୦୦୦ ଫୁଟ ଉଁଚା ତକ ଉଠି କରି ଅଛେ ପୁରାଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଂଧମାର୍ଦନ ପର୍ବତମାଲା ଭିତ୍ରେ; ତାର ପାହା ତଲେ ତଲେ ନରସିଂ ମାହାପୁରୁର ମଂଦିର । ନରସିଂନାଥ ମଂଦିର ନୁ ଡଂଗର ବାଟେ ବାଟେ ଗଂଧମାର୍ଦନ ପାହାଡମାଲା ଦେଇ ୧୮ କି.ମି ଗଲେ ପଡସି ହରିସଂକର । ସେ ବାଟେ ପଡସି ମନକେ, ଦିହିଁକେ କାଁକର କରିଦେବାର ଝରନମାନେ; ଚାଲ ଧାର, ଭିମ ଧାର, ପାଂଡବ ଧାର, କପିଲ ଧାର ।

ଇତିହାସ କହେସି ନରସିଂନାଥ ମଂଦିରକେ ବୈଜଲ ଦେବ – ୧(୧୪୧୦-୧୪୩୦) ସୁଭ ଦେଇଥିଲେ ୧୭/୩/୧୪୧୩ ରେ । ପଏଁଚାଲିସ ଫୁଟ ଉଁଚା ଅଛେ ମଂଦିର; ଇ କଥାର ପ୍ରମାଣ ଦେସି ୧୪୧୩ ର ଗୁଟେ ସିଲାଲେଖ । ମଂଦିରକେ ଦୁଇ ଭାଗ ଥି ବଁଟା ହେଇଚେ, ପହେଲା ଭାଗ ଥି ଅଛେ ମାହାପୁରୁର ଆସ୍ଥାନ ଆର ନବଗ୍ରହ ମୁର୍ତି । ସାଂଗେ ଅଛନ ଗଂଗା, ଜମୁନା, ନଂଦି, ଜୟ-ବିଜୟ, ବାମନ, ବରାହ, ସମହାର ନରସିଂ ମୁର୍ତି । ଆଟ ହତିଆ ଗଣେସ ଆର ସହଦେବ ଅଛନ ନବ ଦୁର୍ଗା ସାଂଗେ ଭଟା ନ । ବୈଜଲ ଦେବ ହଉଛନ ପାଟନାଗଡର ୪ର୍ଥ ଚୁହାନ ରଜା ଆର ତାକର ରାନି ବନେଇଛନ ହରିସଂକର ମଂଦିର । ନରସିଂନାଥ ନ ଭଗବାନ ବିସ୍ଟୁଁକେ ପୁଜା କଲାବେଲକେ ହରିସଂକର ନ ସିବ ମାହାପୁରୁ ପୁଜା ପାଏସନ । ଚତୁର୍ଥ ଚୌହାନ ରଜା ବୈଜଲ ଦେବ ଲୁହାସିଂଗା (ଇହାଦେର ଲୁଇସିଂଗା) ର ମାଲଗୁଜାରି ମଂଦିରର ଦେଖରେଖ ଲାଗି ଦଉଥିଲେ । ତାକର ପରେ ଭୋଜରାଜ ଦେବ (୧୪୩୦-୧୪୫୫) ନରସିଂନାଥ ପାଖେ ଗଂଧମାର୍ଦନ ପାହାଡ ଉପରେ ଗୁଟେ ମହଲ ବନାଲେ । ତାକର ନାଁ ଅନସାରେ ଲୋକ ସେଟାକେ ଭୋଜଗଡ ବଏଲେ ।

ହେଲେ ଇ ଅଂଚଲ’ର ଲୋକ କଥାନି ଥି ଇ ମଂଦିରମାନକୁ ପାଟନା ରାଏଜର ପ୍ରତିସ୍ଠାତା ରମାଇ ଦେବ ବନେଇଛନ ବଲି ସୁନବାରକେ ମିଲସି । କଥାନି ଅନସାରେ:
ଦିନେକା ଜମୁନା ବଲି ଗୁଟେ କଂଧ ଜାତିର ମାହେଜି କଂଦା କୁଡୁନ- କୁଡୁନ ଦେଖଲା ଜେ ସେନୁ ରକତ ବଜବଜଉଛେ । ଜମୁନା କଂଧେନ ଆର ତାର ମୁନୁସ ଡରହେ ସରମି ଗଲେ । ଜେତେବେଲେ ହୋସ ଆଏଲା କି ରଜା’ର ନିକେ ଜେଇ କରି ସବୁ କଥା ଗୁହାରଲେ । ରଜା ସେ ଠାନକେ ଜେଇକରି କୁଡାଲେ ଆର ମାହାପୁରୁ ମାର୍ଜାର-କେସରିର ମୁର୍ତିକେ ପାଏଲେ । ତେହରୁ ସେନ ଗୁଟେ ସୁଂଦର ମଂଦିର ବନେଇ ବଏଲେ ଆର ମାହାପୁରୁ ମାର୍ଜାର-କେସରିକେ ପୁଜା କଲେ ।

ହେଲେ ଗବେସକମାନେ କହୁଛନ ଗଂଧମାର୍ଦନ ଗୁଟେ ଧାର୍ମିକ ପିଠ ହିସାବେ ଗୁରଦୁ ପୁରନା; କମସେ କମ ଖ୍ରିସ୍ଟିଆନ ଜୁଗର ମୁଲ ଆଡର ହେବା ବଏଲେ ୨୦୦୦ ହଜାର ବଛର ପୁରନା । ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଇ ଇଲାକା ନ ଖ୍ରି. ପୁ. ୨ୟ ସଦି ନୁ ୬ସ୍ଟ ସଦି ତକ ଜୋରସୋର ଫଏଲିଥିଲା । ସେ ସମିଆରେ ଦଖିଣ କୋସଲରେ ରଜା ଥିଲେ ସାତବାହାନ ବଂସି ଗୁତମିପୁତ୍ର ସାତକର୍ନି । ତାକର ଗୁଣି ବଂଧୁ ଥିଲେ ନାଗାର୍ଜୁନ, ମାହାଜାନ ବୌଧ ଧର୍ମର ମାଧ୍ୟମିକ ଧର୍ମନିତି ର ପ୍ରବକ୍ତା ଆର ପ୍ରଚାରକ । ସାତକର୍ନି ତାକର ବଂଧୁ ନାଗାର୍ଜୁନ ଲାଗି ପୋ-ଲୋ-ମୋ-ଲୋ-କି-ଲି (ପରିମଲଗିରି); ଜେନଟାକି ଇହାଦେର ଗଂଧମାର୍ଧନ; ଠାନେ ଗୁଟେ ଭବ୍ୟ ବିହାର ବନେଇଥିଲେ । ଇଟା ଜନା ପଡିଛେ ଚିନି ପରିବ୍ରାଜକ ହୁଏନସାଂ ଆର ଇସିଂ କର ଠାନୁ ।

ପଂଚୁ ପାଂଡବ ଘାଟ ପାଖେ ଗୁଟେ ପଖନେ ଆଟ ଖୁଟିଆ ଜୋନି-ପଟା ଆର ସାଂଗେ ସାରେ ପାହା କଟା ହେଇଛେ । ବୌଧ ଧର୍ମର ତାଂତ୍ରିକ ମତରେ ସିଦ୍ଧାଚାର୍ଜ୍ୟଂକର ପାହା ଚିହ୍ନା ପୁଜା ଚଲୁଥିଲା । ରାନିପୁର ଝରିଆଲ ନେ ବି ଇ କିସମର ପାହା ଚିହ୍ନା ଦେଖବାର’କେ ମିଲସି । ଇନୁ ବିସାସ କରାଜେଇପାରେ ଜେ ବଦ୍ଭସମକ୍ଟଦ୍ଭସମ ୟସମଗ୍ଧସକ୍ଟଦ୍ଭ ର ପୁଜା ଚଲୁଥିଲା । ଇହାଦେର ନରସିଂନାଥ ଇଲାକା ୨ୟ ନୁ ୮ମ ସଦି ଆଡକେ ଆର୍ନ୍ତଜାତିୟ ସ୍ଥରର ବୌଧ ଧର୍ମର ତିର୍ଥ, ପୁଜା ଆର ସିଖ୍ୟା ର ଠାନ ଥିଲା ।
ଇତିହାସକାର ଡୋନାଲ୍ଡସନ କର ହିସାବେ ଜଗମୋହନ ଭିତରେ ଜେନ ଚାଏରଟା ଖମ ଅଛେ ସେନୁ ଅନୁମାନ କରାଜେଇ ପାରେ ଜେ ମୁଲୁ ହେନ ଗୁଟେ ମଂଡପ ବନା ଥେଇପାରେ । ଇତିହାସକାର ପଂଡା ଇ ଖମମାନକୁ ପଢିକରି ଠାନେକେ ପାଂଡୁବଂସି ରଜା ହର୍ସଗୁପ୍ତ ଆର ରାନି ବସତା ଦେବି ବଲି ଚିହ୍ନୋଟ କରିଛନ । ସେ ଫଟୁ’ଥି ରାନି ବସତା ଦେବି ମଲା ରଜା ହର୍ସଗୁପ୍ତର ଖଟ ପାଖେ କାଂଦୁଛନ । ଆର ବି ଜନା ଜେଇଛେ ଜେ ବସତା ଦେବି ହିଁ ନରସିଂନାଥ ମଂଦିର ଭଗବାନ ବିସ୍ଟୁଁ ଲାଗି ବନେଇଛନ ବଲି । ଇନୁ ପ୍ରମାଣ ମିଲୁଛେ ଜେ ୮ମ ସତାବ୍ଦି ବେଲୁ ନରସିଂନାଥ ହିଂଦୁମାନକର ତିର୍ଥ ବନିଜେଇଥିଲା ।

ଇ ପରିପ୍ରେଖିରେ ୫ଫୁଟ ଉଁଚା ଚାଏର ମୁଡିଆ ସମଭାଗ ଭଂଗିନେ ଠିଆହେଲା ନରସିଂ ମୁର୍ତି ମିଲିଛେ ହେ ମଂଦିର ପାଖେ । ବଡା ବିରଲ ହିସାବେ ଦେଖବାରକେ ମିଲସି ସମଭାଗ ଭଂଗିନେ ଠିଆ ସ୍ଥନକ ଜୋଗ ନରସିଂଗ ମୁର୍ତି ଆଁଠୁ ତକ ଇରାନି ଜୁତା ପିଂଧି କରି । ଜେନଟାକି କୋଣାର୍କର ସୁର୍ଜ୍ୟ ମୁର୍ତିଥି ଦେଖବାରକେ ମିଲସିା

ଇଟା ବି ହେଇପାରେ ଜେ ମୁଲୁ ବୌଧ ଧର୍ମର ପିଠ ଥିଲା, ଆର ରାନି ବସତା ଦେବି ୮ କି ୯ମ ସଦିନେ ବନାଲା ମଂଦିର ଖପି ବସିଥିଲା ନ । ସେତାକେ ୧୧ସ ଆଡେ ସଜାବୁଜା କରାହେଇଥିଲା ଆର ଫେର ଘାଏ ୧୪ସ ଆଡେ ପହେଲା ଚୌହାନ ରଜା ରମାଇ ଦେବ ସଜାବୁଜା କରିଥେଇ ପାରନ । ଆର ୧୫ସ ଆଡେ ଏକଦମ ଖପି ଜେଇଥେଇ ପାରେ ଜେନଟାକେ ୪ର୍ଥ ଚୌହାନ ରଜା ବୈଜଲ ଦେବ-୧ ନୁଆଁଟି ସେ ଠାନେ ଆର ଗୁଟେ ମଂଦିର ବନେଇ ଥେଇ ପାରନ ।

ସବୁ ସଂଭାବନା ଭିତରେ ନରସିଂଗନାଥ ଦିନେକା ତାଂତ୍ରିକ-ବୌଧ ଧର୍ମର ପିଠ ଥିଲା । ସେନ୍ତା ମାହାପୁରୁ ମାର୍ଜାର-କେସରି ବି ହେଇଥେଇ ପାରନ ଗୁଟେ ତାଂତ୍ରିକ ବୁଦ୍ଧ ଦେବାଦେବିର ମୁର୍ତି ଜାହାକୁ କି ଇନର ଆଦିବାସିମାନେ ସିରଜିନାର ମୁଲୁଁ ପୁଜା କରି ଆସୁଛନ । ଇ ଖାସ ବିଲେଇ ବାଗିର ମୁଡ ଆର ସିହଁ ବାଗିର ଦିହିଁ ଥି ଗୁଟେ ଭୟାନକ ମୁର୍ତି ଦିସସି ଜେନଟା କି ତଂତ୍ର ପୁଜା ସାଂଗେ ଲେତାଗୁତା ଅଛେ ବଲି ଜନାସି । ଆର ହେନତେହି ଇ ଜାଗା ଦିନେ ତାଂତ୍ରିକ-ବୌଧ ଧର୍ମର ପିଠ ଥିଲା । ଇ ବିଲେଇ ବାଗିର ଦେବି ହିଂଦୁମାନକର ନୁହେଁ । ଇଟା କେନସି ବି ହିଂଦୁ/ଆର୍ଜ୍ୟ ଦେବାଦେବିକର ଚେହେରା ସାଂଗେ ମେଲ ନି ଖାଏ । ଫେର ଉଡିସାର ବି କେନସି ଦେବା ଦେବିକର ସାଂଗେ ମେଲ ନି ଖେ । ମାର୍ଜାର-କେସରି’ର ପୁଜା’କେ ବୈଦିକ ଜୁଗ ଆଡେ ବି ହଉଥିଲା ବଲି କହି ନି ହୁଏ; କି ବୈଦିକ ଜୁଗେ ପୁଜା ପଉଥିବାର ଦେବାଦେବିକର ଚେହେରା ସାଂଗେ ମେଲ ନି ଖେ । ‘ମାର୍ଜାର-କେସରି’ ହିଂଦୁ ଦେବତା ‘ନର-ସିଂହ’ ସାଂଗେ ସହଜେ ମେଲ ଖାଏସି । ସେଥିର ଲାଗି ମାଲତି, ମୁସିକ ଦୈତ୍ୟ, ରାବଣ, ରାମଚଂଦ୍ର ସମକୁ ମିସେଇ କରି ବୈସ୍ନବ ଧର୍ମର ପଦିସ୍ଟା ଲାଗି କଥାନିଟେ ବନା ହେଇଛେ ବାଗିର ଲାଗସି । ଜେନଟାକି ପଛେ ସମକୁ ପସନ ଆଏଲା ଆର ସବେ ବରିନେଲେ । ଦୁସରା ହିସାବେ କହେଲେ ବୌଧ ଧର୍ମ ଇ ଇଲାକାନେ ବନେ ଜୋର ଚେରେଇ ଥିିଲା ।

ଇଟା ବି ଜନା ଜାଏସି ଜେ ସୋମବଂସି ରଜାକର ବେଲକେ ବୈସ୍ନବ ଧର୍ମ ତାର ଚିହ୍ନା ହଜେଇ ବସିଥିଲା ନ ଆର ସୈବ ଧର୍ମ ସାଂଗେ ହାତ ମିଲେଇଥିଲା । ଆର ଅଠର ସ’ ପରେ ତାଂତ୍ରିକ-ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ବି ସୈବ ଧର୍ମ ସାଂଗେ ମିସରି ହେଇ ବସଲା । ‘ହରି-ହର ପଂଗତ’ ଆର ନରସିଂନାଥ ନ ସିବ ମୁର୍ତିମାନକର ନୁ ଉହାଟି ହଉଛେ ଜେ ଅନେଇସ ସ’ ସଦି ପରେ ସୈବ ଧର୍ମର ଆଦର ବଢି ବସିଥିଲା ନ । ବୋଧେ ଇ ସମିଆ ନ ତାଂତ୍ରିକ-ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ସୈବ ଧର୍ମ ସାଂଗେ ଗୁଲି ହେଇ ବସିଥିଲା ।
ଲୋକ କଥାନି କହେସି:

ଭଗବାନ ସିବ ଗୋ-ଦତ୍ୟକେ ମାରି କରି ତାର ପାପ ଧୁଇବାର ଲାଗି ଉଟୁସ ପୁଟୁସ ହଉଥିଲେ । ସେ ସମିଆଁକେ ବ୍ରହ୍ମା ତାହାକୁ ବତାଲେ ଜେ ଗଂଧମାର୍ଦନ ନ ଗଂଗା ଖଲ ଖଲ ଧାରଟେ ହେଇକରି ବୁହି ଜଉଛନ ଆର ସେନ ବୁଡଟେ ପକାଲେ ପାପ ଧୁଇ ହେସି । ବ୍ରହ୍ମାର କଥା ମାନିକରି ସିବ ସେନକେ ପଁହଚିଲେ ଆର ବୁଡ ପକାଲେ । ଆସରିଜ କଥା ଜେ ବୁଡ ପକଉନ ସାଏର କି ଦିହୁଁ ପାପ ଉତରି କରି ଉସାସ ଲାଗଲା ।

ଗଂଧମାର୍ଦନ ଇଲାକାର ମୁଲ ଅଧିବାସି; ବିଂଝାଲମାନେ ନରସିଂଗନାଥକେ ବିସେସ ମାଏନ ଦେସନ । ତାକର ମୁର୍ଦାରକେ ପୁଡେଇ ସାରି ଖାର ଆର ହାଡକେ ପଂଚୁ-ପାଂଡବ ଘାଟକେ ନେଇ ଉହଲେଇ ଦେସନ । ତାକର ବିସପାସ ଜେ ସେ ମଲା ଲୋକକେ ସରଗ ମିଲସି । ଖାଲି ବିଂଝାଲମାନେ ନେଇସେ ଆଖର ପାଖର ଛତିସଗଡନୁ ବି ଲୋକ ହେଇ ବିସପାସରେ ଆଏସନ ।

ବୈସାଖ ଚର୍ତୁଦସି ଦିନେ ମାହାପୁରୁର ଜନମ । ବୈସାଖ ଜାତ୍ରା ବଲିକରି ନାଁ’ କରିଛେ ଇ ଜାତ୍ରା । ଜନମ ଦିନ ମନାବାର ଲାଗି ମାହେଜି, ମୁନୁସ, ଛୁଆ ନୁ ବୁଢା ତକ ଚାଁଟିଧାର ବାଗିର ଲମି ଥିସନ ଲୋକ ନରସିଂନାଥ ନୁ ହରିସଂକର; ବାଟ ଦେଇ ନି ହୁଏ ହେତକି ଭିଡ । ପାଁଚ ଦିନ ଧରିକରି ଲାଗସି ‘ବୈସାଖ ଜାତ୍ରା’ ।

ନରସିଂଗନାଥ ନ ଦେଖବାର ଠାନ ମାନକର ଭିତରେ ଅଛେ ଭିମ ମଡୁଆ । ନରସିଂନାଥ ଆଡୁ ହରିସଂକରକେ ଗଲା ବାଟେ ମଂଦିର ନୁ ୧୦.୫ କିମି. ଗଲେ ପଡସି ଭିମ ମଡୁଆ । ଡେଢ ସ’ ଫୁଟ ଲମ, ପଚାସ ଫୁଟ ଉସାର ଆର ପଚିସ ଫୁଟ ଗୁହେରର ଇ ବଢେ ଜାବର ଢାଁଚା ଖାସ ବୌଧ ଗୁଂମ୍ଫାଟେ ବାଗିର ଲାଗସି ଆର ସୋର କରେଇଦେସି ହୁଏନସାଂକର ଲିଖିତ ବୌଧ ବିହାର କଥା । ଖାଲି ଜେ ଝାର, ଡଂଗର ଭରା ପ୍ରାକୃତିକ ସୁଂଦରତାକେ ଉପଭୋଗ କରବାର କି ଧାର୍ମିକ ପିଠ ନୁହେଁ ଇଟା ୫୦୦୦ ନୁ ଜହ କିସମର ଉସୋ-ଗଛ ମାନକର ବି ଘର ଆଏ । ଆର କେ’ ଜାନେ କେତେ କିସମର ଚେରେ ଚିରଗୁଁଲ, ଜିବଜଂତୁ ଅଛନ ଜେ ଅକଲନ । ସରକାର ଆର ପ୍ରସାସନ ଜେତକି ଧ୍ୟାନ ଦେବାର କଥା ସେତକି ଧ୍ୟାନ ନି ଦେବାର ବାଗିର ଲାଗସି ନେହେଲେ ଦୁଇ ହଜାର ବଛରର ପୁରନା ଏଡେ ବଡ ଧାର୍ମିକ, ସାଂସ୍କୃତିକ ଆର ପ୍ରାକୃତିକ ଧରୋହର ଜରୁର ତା’ର ପୁରନା ତେଜକେ ଫିରି ଦୁନିଆଁ ଭର ନାଁ’ କରତା । ସମୁଦ୍ରଖଏଣ ଆଡର ସରକାର ଖାଲି କେଭେ ବାଲକୋକେ କେଭେ ବେଦାନ୍ତକେ ବିକବାର ସଜବତର କରୁଛେ, ତାର ଭଣାରଘର ଭରବାର କେ ଚାହୁଁଛେ । ତାର ଝୁମରା ଭାଂଗୁ, ମାର୍ଜାର-କେସରି ନ ହେତକି ଗୁହାରି ।

ସାକେତ ଶ୍ରୀଭୂଷଣ ସାହୁ

ଡ. ଦୋଲଗୋବିନ୍ଦ ବିଶିଂକୁ କୋସଲି ବାଲ୍ମିକି ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ସାହୁ ସୁରତା ସମ୍ମାନ

0

ବଲାଂଗିର ଅମଲା ଭବନ ଠାନେ କୋସଲି ବାଲ୍ମିକି ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ସାହୁଂକର ସୁରତା ସଭା ଉଜୁକ ହେଇଯାଇଛେ । ଇ ସଭାକେ ତହଁକ କୁଟୁମ ଆର ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ସାହୁ ସୁରତା କମିଟି ମିଶିକରି ଉଜୁକ କରିଛନ । ସାହିତ୍ୟିକ ଗୋପିନାଥ ଦଣ୍ଡସେନାଂକର ସଭାପତିତ୍ୱରେ ସଭା ଥି ମୁଖିଆ କୁନୁଆ ହିସାବେ କୋସଲି ଭାଷାବିତ ଆର ଗବେଷକ ଡ. ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ବିଶି, ମୁଖିଆ କହନକାର ହିସାବେ ସାକେତ ଶ୍ରୀଭୁଷଣ ସାହୁ, ମାଏନତା କୁନୁଆ ହିସାବେ ବଲରାମ ସିଂ ୟାଦବ, ରସରାଜ ଅଚ୍ୟୁତ ପୁରୋହିତ, ‘କଢୋ’ର ସଂପାଦକ କ୍ଷୀରୋଦ୍ର ସାହୁ ମଚାନେ ଥିଲାବେଲକେ ସଭା ସଂଜୋଜନା କରୁଥିଲେ କବି ଆନନ୍ଦ ସାହୁ ।

କୋସଲି ବାଲ୍ମିକିଂକର ଫଟୁ ଥି ଫୁଲ ଚଢେଇକରି କୁନୁଆମାନେ ମାଏନ ଜନେଇଥିଲେ । ତାର ଉତାରୁ ଡ.ଦୋଲଗୋବିନ୍ଦ ବିଶିଂକୁ କୋସଲି ବାଲ୍ମିକି ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ସାହୁ ସୁରତା ସମ୍ମାନ ଦିଆହେଲା । ସାକେତ ଶ୍ରୀଭୂଷଣ ସାହୁ କହେଲେ କୋସଲି ଭାଷା ଥି ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ସାହୁ ରାମାୟଣ ବାଗିର ମହାକାବ୍ୟ ଲେଖିକରି ଭାଷା ଆର ସାହିତ୍ୟର ବରକସ ନିହି ପାଟିଛନ ଜେନଟା କି ଆଏବାର ପିଢି ତାର ଉପରେ ମଜବୁତ ଘର ବନେଇପାରବା । ଆମର ପୁରଖା ମାନେ ଆମର ଲାଗି ଯେନ ସଂସ୍କୃତି, ଧରୋହର ଆମର ରକ୍ତେ ବୁହେଇକରି ଯାଇଛନ ଆମକେ ସେ ରକତର ଲାଗ ଶୁଝବାର କେ ପଡବା । ଭିନେ ଭିନେ କାରଣ ନୁ ଦବି ଯେଇଥିବାର ଆମର ପରିଚୟ; ଭାଷା, ସାହିତ୍ୟ, ସଂସ୍କୃତି; ଆର ସେଥି ଲାଗିଥିବାର ଧୁଏଲ କେ ସାଫ କରବାରକେ ପଡବା । କୋସଲିମାନେ ଗୁଟେ ମହାନ ଜାତି ସେଟା ଫେର ଥରେ ପ୍ରମାଣ କରବାରକେ ପଡବା । ଡ. ଦୋଳଗୋବିନ୍ଦ ବିଶି ତାଂକର ସୁରତା କେ ଇଂଚରେଇକରି କହେଲେ କୋସଲି ବାଲ୍ମିକି ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ସାହୁଂକର ରାମାୟଣ କେ ଛାପବାର ଲାଗି କେନ୍ତା ଅସବିଧା ଭିତରେ ବି ଛାପିଥିଲେ ଆର ଆମର ଭାଷାର ନାମକରଣ କେ ନେଇକରି ହଉଥିବାର ରାଜନିତି କେ ନିନ୍ଦା କଲେ । କୋସଲ ଆର କୋସଲି ର ଇତିହାସ କେ ସମକର ସାମନା ନ ରଖିଥିଲେ ଆର କେତେ ଜୁନହ୍ା ଯେ ବତେଇଥିଲେ ।

ସଭାର ଦୁସରା ଅଧିବେଶନ ଥି କୋସଲି କବିତା ଆସର ହେଇଥିଲା । ପ୍ରାୟ ୫୦ ଝନ କବି ନିଜର ନିଜର ଲେଖଲା କବିତା ପଢିଥିଲେ ।

ଦରଦ୍ : ଶଂକର ସାହୁ

0
ଗାନ୍ଧି ଛକ୍ ନ ସ୍କୁଟି ନୁ ପଡି କରି ସୁନଂଦାର୍ ଗୋଡ୍ ଭାଂଗିଗଲା l ଦରଦ୍ ତିଁ ସେ କାଂଦି ପକଉଥିଲା l ତାର୍ ଦୁଖ୍ ଦେଖି କରି ଛକ୍ ର ପାଁଚ୍ ଛ ଝନ୍ ଲୋକ୍ ଗାଡି ଟେ ଭଡା କରି ତାହାକେ ହସ୍ପିଟାଲ୍ ନେଲେ l
ହସ୍ପିଟାଲ୍ ନେଲା ବେଲେଁ ସୁନଂଦା କେ ଗୋଡ୍ ଭଂଗାନୁ ବି ଜହ ଦରଦ୍ ହଉଥିଲା, ଯେତେବେଲେଁ ସେ ଲୋକ୍ମାନେ ଯତ୍ନାବାର୍ ବାହାନା ତିଁ ତାର୍ ଦେହର୍ ଅଛିଆ ଜାଗାମାନକୁ ଛିଉଥିଲେ l
ଜେମାପାଲି,ବଲାଂଗିର

କୋସଲି ବାଲ୍ମିକି ଇନ୍ଦ୍ରମଣି ସାହୁ

0

୧୯୪୫ ସାଲେ ବଲାଂଗିର ପୃଥିରାଜ ହାଇସ୍କୁଲ ଛାଡଲା ବାଦ ଆଘର ପାଟନା ସ୍ଟେଟ କସ୍ଟମ ଏ.ଏସ.ଆଇ କାମେ ଜୋଗ ଦେଇଥିଲେ । ହେଲେ ଦେସର ସ୍ୱାଧିନତା ସଂଗ୍ରାମ ଡାକ ଥି ନୌକରି ନୁ ଇସ୍ତଫା ଦେଇ କୃସକ ଦଲେ ମେସଲେ ଗୁରା ଆର ରଜାମାନକର ଅନିଏ ଅତ୍ୟାଚାର କଥା ଉପରେ ଗାଂଧିପାଲା ଲେଖି ଗାଁ ଗାଁ ପ୍ରଚାର କରଉଥିଲେ ।

୧୯୫୪ ନୁ ୫୮ ତକ ଜୋଗିମୁଣ୍ଡା ଗ୍ରା.ପ. ର ସରପଁଚ ଆର ୧୯୭୫ ରେ ପାଟଣାଗଡ ପଂଚାୟତ ସମିତି ଚେୟାରମେନ ଥିଲେ । ୧୯୭୨ ଭୋଟ ଥି ସ୍ୱାଧିନ ପ୍ରାର୍ଥି ହିସାବେ ଠିଆ ହେଇଥିଲେ । ୧୯୪୭ ମସିହା ନୁ ବଲାଂଗିର ଜିଲ୍ଲା କଂଗ୍ରେସ ଦଲ ଭିନେ ଭିନେ ପଦ ଥି ରହିଥିଲେ । ସେ ୧୯୪୯-୫୧ତକ କବିରାଜି ଟ୍ରେନିଂ କରଲେ ଆର କବିରାଜି କରୁଥିଲେ ।

୧୯୪୮-୫୦ ସାଲ ଭିତରେ ତାକର କବିତା ସଂକଲନ କୁରେଫୁଲ, ଝାରମଲି, ଆର ଚସାକର ଭରସା ବାହାରିଥିଲା । ତାକର ସବୁନୁ ଚର୍ଚିତ ସାହିତ୍ୟ କୃତି ହଉଛେ କୋସଲି ରାମାୟନ ଜେନଟା ତାହାକୁ ଅମର କରିଦେଲା । ଇତାର ବାହାରେ ସେ କୋସଲି ସବ୍ଦ ଠୁଲେଇଛନ । ସହ ସହ ଜଣାନ, ଭଜନ, ଡଁଡ, ବିହା ଆର ବାହାକ ଗିତ ବି ଲେଖିଛନ ।

ସମ୍ମାନ ଆର ସମ୍ମାନ ଦେଇଥିବାର ଅନୁସ୍ଟାନ
• ୧୯୮୨ ପାଟଣାଗଡ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିସଦ
• ୧୯୮୨ ଗଂଗାଧର ସାହିତ୍ୟ ସମିତି ର ବିସୁବ ମିଲନ
• ୧୯୯୫ ରେ ପାଟଣାଗଡ ଲାଏନ୍ସ କ୍ଲବ
• ୧୯୯୬ ରେ ରୁଦ୍ର ଆହ୍ୱାନ
• ୧୯୯୬ ରେ କୋସଲ ସାଂସ୍କୃତିକ ସଂଘ
• ୧୯୯୭ କୋସଲ ସ୍ରି ଉପାଧି
• ୧୯୯୭ ଅସୋକ ଚନ୍ଦନ ସ୍ମୁତି ସମିତି, ପାଟଣାଗଡ
• ସିନେ୍ଧକେଲା ନ କୋସଲ ବାଲ୍ମିକି ଉପାଧି
• ପସଚିମ ଉଡିସା ସାହିତ୍ୟ ସଂସ୍କୃତି ସମ୍ମାନ, ସମ୍ବଲପୁର ବିସ୍ୱବିଦ୍ୟାଲୟ
• ଓଡିସା ସାହିତ୍ୟ ଏକାଡେମି
• ଭୁବନେସ୍ୱର ନୁଆଁଖାଇ ଭେଟଘାଟ

ଜନମ – ୨୯/୯/୧୯୨୩
ଦେହାନ୍ତ – ୧୧/୯/୨୦୦୬
ବାପା – ମଂଗଲୁ ସାହୁ
ମାଁ – ବୈଦେହି ସାହୁ

ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ କୋସଲି: ଡ. ଅର୍ଜ୍ଜୁନ ପୁରୋହିତ

ଏଭେ ଦିନାଦୁ ତଲେ କୋସଲି ଭାସା ଭାରତିୟ ସମ୍ବିଧାନ ର ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ କରବାର ଲାଗି ସୁପାରିସ କରାହେଲା ନ କି ନେଇଁ କି କାଣା ତାର ଅବସ୍ଥା ବଲି ଜାନବାର ଲାଗି କିଛି ଭାସାପ୍ରେମି ଖୋଲତାଡ କରବାରକେ ଚେସ୍ଟା କରିଥିଲେ । ସେମାନେ ଜାନବାରକେ ପାଏଲେ ଜେ କୋସଲି ଭାସା ସାଂଗେ ଆର ୩୬ ଟା ଭାସା ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ ହେବାର ଲାଗି ସଂସଦ ର ଦୁଆର ଠକଠକଉଛନ । ୨୦୦୯ ର ସେସ ଆଡକେ କେନ୍ଦ୍ରିୟ ମଂତ୍ରି ଅଜୟ ମାକେନ ଗୁଟେ ଲିଖିତ ପ୍ରସ୍ନ ର ଉତର ଦଉନ ଦଉନ କହିଥିଲେ ଇ କଥା । ସେ ଆର ବି କହିଥିଲେ କେନ କେନ ଭାସାକେ ସାମିଲ କରାହେବା ସେଟା ସିତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର କମିଟି ର ସୁପାରିସ ଅନସାରେ କରାହେବା । ଇ ସବୁ ତଥ୍ୟକେ ଧରି କରି ସେମାନେ ଡ. ସିତାକାନ୍ତ ମହାପାତ୍ର (ଭାସା କମିସନର) ଂକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ହିସାବେ ପଚରେଇଥିଲେ, ସେ ସେ ପ୍ରସ୍ନର ଉତର “ନରେବା ଗୁଂଜରେ” ବାଗିର ଗୁଂଦଲାଲେ । ତାର କାରଣ ବି ଆପଣମାନକୁ ବୁଝବାରକେ ପଡବା ଜେ ସେ ସମୁଦ୍ରଖଏଣ ଆଡେ ରହେସନ ଆର ହେଲେ ନେହେଲେ ବି ସେ ଗୁଟେ ଉଡିଆ କବି ଆନ । କଥା ର ସମ୍ବେଦନସିଲତା କେ ସେ ବୁଝଲା ବାଗିର ସେ ସମିଆଁକେ ସଠିକ କଥାଟା କହେବାର କେ ଘୁଚପେଲ ହେଲେ । ହେଲେ ତାକର ହାବଭାବନୁ ଜନାପଡିଗଲା ଜେ ସେ କୋସଲି କେ ଅସ୍ଟମ ସୁଚିରେ ସାମିଲ କରବାର ଲାଗି ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇସାରିଛନ । ଇ କଥା ଡ. ଅର୍ଜୁନ ପୁରୋହିତ (କାନାଡା) ଗୁଟେ ଇ-ଫୋରମ ( ORNET) ରେ ଉସତ ହେଇ ପ୍ରକାସିତ କଲେ । ତାର ପରେ ସେ ଖବର ଅଲଗା ଅଲଗା ଫୋରମ ମାନକୁ ବି ପଠେଇ ଦିଆହେଲା ଆର ମାତୃଭାସା ପ୍ରେମିମାନକୁ ଏସ.ଏମ.ଏସ. କରି କରି ବି ଜନେଇ ଦିଆହେଲା ଜେ “କୋସଲି କେ ଭାସା କମିସନର ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ କରବାର ଲାଗି ସୁପାରିସ କରିଛନ” ।

ଇ କଥାରେ କୋସଲାଂଚଲ ନ ଉସତ ର ଲହରି ମାଡିଆଇଥିଲା ବେଲକେ ଉଡିସା ର ପୁର୍ବ ଆଡେ ବୁଦ୍ଧିଜିବି ମାହୋଲ ଚମକି ପଡିଥିଲେ । ସେମାନକର ଡର ଜେ ଭାସା ସ୍ୱିକୃତି ପାଇଗଲେ ରାଏଜ ଦୁଇଖଣ ହେଇଜିବା । ଆର ଇ କଥାଟା ବହୁତ ଦୁର ତକ ସତ ବି ଆଏ । ଭାରତେ ବହୁତଟେ ରାଏଜ ଭାସାକେ ଆଧାର କରି କରି ବନିଛେ ସେ ଭିତରୁ ଉଡିସା ବି ଗୁଟେ ଆଏ ।

ଡ. ଅର୍ଜୁନ ପୁରୋହିତଂକର ଦୁଇ ଧାଡିଆ ଲେଖାକେ ଜବାବ ଦେବାର ଲାଗି ପୁର୍ବ ଉଡିସା ଡ. ଦେବି ପ୍ରସନ୍ନ ପଟନାଏକ ବାଗିର ପୁରଖା ଭାସାବିତ ଆର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇଏସ କେ ବାଛିଥିଲା । ଡ. ପଟନାଏକକଂର ସେ ଜବାବ ରେ ଜୁକ୍ତି କମଥିଲା ଭାବନା ଜହ ଥିଲା । ତାକର ଜବାବ ନୁ ପଦ ଦୁ କେ ନେଇକରି ଚିପି ଦେଖମା ଆସୁନ:

“ଏ ଖୁସି କଣ ପାଇଁ ? କୋଶଳୀ-ସମ୍ବଲପୁରୀକୁ ଏକାଠି ଜୋଡିବାର ସଫଳତା ପାଇଁ ? କୋଶଳୀ-ସମ୍ବଲପୁରୀକୁ ମାତୃଭାଷାର ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଁ ? ସ୍ୱତଂତ୍ର ଭାଷାର ସ୍ୱୀକୃତି ପାଇଲେ ସ୍ୱତଂତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ସୁଜୋଗ ପାଇଁ ? ଅଲଗା ସାହିତ୍ୟ ପୁରସ୍କାର ପାଇଁ ?”

ପହେଲା ତ ଦେବି ବାବୁ ଜାନବାର କଥା ଜେ, ସମଲପୁରି ଆର କୋସଲି ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାସା ନୁହେଁ; ଗୁଟେ ଭାସାର ଜୁଡେ ନାଁ । ମାତୃଭାସା ର ସ୍ୱିକୃତି କେନସି ସରକାର ନି ଦିଏ, ମାତୃଭାସା ସେଟାକେ କହେସନ ଜେନଟା ଗୁଟେ ମୁନୁସ ତାର ଛୁଆବେଲୁ ତାର ମାଁ ନୁ ତାର ଆସପାସ ପରିବେସ ନୁ ସିଖସି । କୋସଲି ବାଗିର ଗୁଟେ ସୁଂଦର ଆର ସଂବୃଦ୍ଧ ଭାସା ଆର ତାର ସାହିତ୍ୟକେ ମାନ୍ୟତା ମିଲବାର ଜରୁରି ଆଏ । ଗୁଟେ ଭାସା କେ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଦେଲେ ଜରୁରି ନୁହେ ସେ ଜେ ସେ ଭାସା ର ଆଧାରରେ ଅଲଗ ରାଜ୍ୟ ଦାବି କରା ହେବା । ଆର ଗୁଟେ ସଂବୃଦ୍ଧ ସାହିତ୍ୟ କେ ହମିସା ଅନଦେଖା କରାଜାଇ ନି ପାରେ । କୋସଲି ଜେହେତୁ ଗୁଟେ ସ୍ୱତଂତ୍ର ଭାସା ଆଏ ସେଥିର ଲାଗି ତାର ବି ଅପନାର ସ୍ୱତଂତ୍ର ଏକାଡେମି ହେବାର କଥା । ତାର ସାହିତିକ ମାନେ ବି ସମ୍ମାନ ଆର ପୁରସ୍କାର ର ହକଦାର ଆନ । ଇଥି ଭାବୁକ ହେବାର ନେଇଁନ, ଝନେକର ହକ ପ୍ରତି ବିଚାର କରବାର ଅଛେ ।

ଡ. ପଟନାଏକ ତାକର ବଂଧୁ ବିନୟ ପ୍ରସାଦ ମହାପାତ୍ରଂକର ଗୁଟେ ଲେଖାକେ ବି ଉତରେଇଛନ ଆର ଉଦାହରଣ ଦେଇଛନ :

ବିଭିନ୍ନ କଲେଜ ଓ ୟୁନିଭର୍ସିଟି ର ଓଡିଆ ଭାଷା ଓ ସାହିତ୍ୟ ବିଭାଗମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଓଡିଆ ଭାଷାର ଲୁଣ ଖାଉଛନ୍ତି ବା ସ୍ୱାର୍ଥାଧିକାରୀ, ଓଡିଆ ଲବି ଦେବା ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ହକଦାର ଅଥଚ ସେମାନେ ବି ଓଡିଆ ଭାଷା ପାଇଁ ଲୁହ ଟୋପାଏ ଗଡାଉ ନାହାନ୍ତି ।

ଦେବି ବାବୁ ଆର ତାକର ବଂଧୁ ବିଜୟ ବାବୁଂକର ଅସହାୟତା ପ୍ରତି ସମବେଦନା ଜନଉଛେଁ । ବାକି ଦେବି ବାବୁ ଜହ ଭାବୁକ ନି ହେଇକରି ଜୁକ୍ତି ଜୁକ୍ତ କଥା ଆଲୋଚନା କଲେ ଭଲ । ଜଦି ଝନେ ପାଠ ପଢିକରି ଉଡିଆ ବିଭାଗଥି ଅଧ୍ୟାପକ ହେଲା ତ କାଣା ସେ ଉଡିଆମାନକର ନୁନ ଖାଏଲା (?) ବେଲେ ଜେନମାନେ ଇଂରାଜି ପଢଉଛନ ସେମାନେ କେନମାନକର ନୁନ ଖାଏଲେ? ଇଂରେଜମାନକର ? ଇ ଜୁକ୍ତିରେ ନାଇଁ ହଁସିକରି ରହି ନି ପାରବାର ।

“ଓଡିଆ ଭାଷା ପ୍ରତି ଭାଷାଭାଷିଂକର ମମତା ଜାଗ୍ରତ କରିବାକୁ ଗଲେ ପ୍ରଥମେ ସବୁ ଓଡିଆ ଏକ ସ୍ୱରରେ ନିଜକୁ ଓଡିଆ ଭାଷୀ ବୋଲି ପରିଚୟ ଦେବା ଉଚିତ ।”

ଉଡିଆଭାସି ମାନେ ସିନେ ନିଜେକ ଉଡିଆ ବଲବେ କୋସଲି ମାନେ ନିଜର ପରିଚୟ କେଁ ହେଲା ଜେ ଉଡିଆ ବଲତେ । ଜେତେବେଲେ ଦରକାର ହେସି ଆମେ ସବେ ନିଜକେ ଭାରତିୟ ବଲସୁଁ ହେଲେ ଉଡିଆ ବଲବାର ଥି ଫାଏଦା କାଣା ଅଛେ? କୋସଲି ଆମର ମାତୃଭାସା ବଏଲେ ଉଡିଆ ମାଁସି ଭାସା । କେତେ ଦିନ ତକ ମାଁକେ ଛାଡିକରି ମାଁସି ମାଁସି ହଉଥିମୁଁ?

ଦେବି ବାବୁଂକର ସମ୍ବାଦ ରେ ବାହାରଲା ଇ ଲେଖା ପଢଲେ କି ଡ. ଅର୍ଜୁନ ପୁରୋହିତ ତାର ଜବାବରେ ସପ୍ତାହେ ଧରି ଧାରାବାହିକ ହିସାବେ ୪ ଭାଗରେ ଲେଖିଥିଲେ । ସେ ଇଂରାଜି ର ଇ-ମେଲ ୩୫୩୫ ସବ୍ଦର ଆଏ । ମୁଟାମୁଟି ହିସାବେ ହେଲା:

ସାଁସେକେ ମୁଇଁ ସମ୍ମାନିତ, ଅପମାନିତ, ଆର ଦୁଖିତ ଆଏଁ । ମୁଇଁ ଡ. ପଟନାଏକକର ସାଂଗେ କୋସଲି ର ଭାସା ବିଗ୍ୟାନ ଦିଗ ର ଆଲୋଚନା କରିଥିତିଁ ଆର ତାକର ନୁ ସିଖିଥିତିଁ । ହେଲେ ଇ ପୁରା ରଚନାଟା ଭାବନା ର ଆଧାର ରେ ଲେଖିଛନ ବରଂ ଆରୋପ ଲଗାଲା ବାଗିର ଲେଖିଛନ ଜେ ଆମେ କାଏଁଜେ ଆସା ଆର ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁଁ କୋସଲି କେ ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ କରବାରକେ ଜେ । ବହୁତଟେ କୋସଲି, ମତେ ମିସେଇ କରି, ସବେ ଉଡିଆ ଆର ତାର ମହାନ ସାହିତ୍ୟ କେ ଭଲ ପାଏସୁଁ ହେଲେ ଆମେ ତାର ନୁ ଜହ କୋସଲି କେ ଭଲ ପାଏସୁଁ । ଖାଲି ଗୁଟେ ମଧୁର ଆର ଜିବନ୍ତ ଭାସା ବଲି ନୁହେଁ ବରଂ ଇ ଭାସା ରେ ଆମେ ଆମର ଗୁହେର ଭାବନା ସବୁକେ ପରିପ୍ରକାସ ଆର ସୁଚିତ କେନସି ଅଲଗା ଭାସାରେ ହେତକି କେଭେ ନାଇଁ କରି ପାରୁଁ ।

ଅସ୍ଟମ ସୁଚିଥି ଏଭେ ଏଭେ ନୁଆଁ କରି ୪ଟା ଭାସାକେ ମିସାହେଇଛେ, ମୈଥିଲି, ସାନ୍ତାଲି, ଡୋଗରି, ଆର ବୋଡୋ ଆର ବାକି ଭାସାମାନେ ଅନିସଚିତ ସମିଆଁ ଲାଗି ପଡି ରହିଛନ ।

ଆର ଆମେ ନେଇଁ ଜାନି କେନ ହିସାବେ ସମାନ ଜନସଂଖ୍ୟା ଥିବାର ମୈଥିଲି ଠାନ ପାଏଲା ଆର କୋସଲି ନୁ କମ ବେଭାର ହଉଥିବାର ଆର ୩ଟା ଭାସା ସାମିଲ ହେଲେ ଜେ । କୋସଲି ର ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ ହେବାର ଜରୁରି ଆଏ । ତାର କାରଣ ମାନେ ହେଲା:

୧- କୋସଲି ଛୁଆମାନେ ତାକର କଁଲ ବୟସେ ତାକର ଅନଭାସି ବିସୟ ପାଠସବୁ ଉଡିଆ ଥି ପଢବେ । ଆର ନାଇଁ ଜାନଲେ ମାସ୍ଟର ନୁ ମାଡ ଖାଏବେ । ଜଦି ସେ ସବୁ ପାଠ କୋସଲି ରେ ପଢା ହେଲା ଛୁଆମାନେ ଧରି ପାରବେ । ଆର ଇଟା କହେବାର ବି ନି ପଡବାର ଜେ ହେଥିର ଲାଗି ହିଁ ଛୁଆମାନେ ପଢି ନି ଜିବାର ।
ତାର ଉପରେ ଫେର ପରିଖ୍ୟା ବି ଉଡିଆ ଥି ଦେବ । ଜେନମାନକର ଟିକେ ଭାସାଗ୍ୟାନ ଥିବା ତ ସମଲେହି ନେବେ । ଇଟା ଜହ ଲୋକର କାମକେ ନି ଆସେ । ପିଲାମାନେ ସେଥିର ଲାଗି ଜହ ମାର୍କା ନି ରଖନ । ଗୁରଦୁଟେ ମେଧାବି ପିଲାମାନେ ଉଁଚା ସ୍ରେଣିକେ ଗଲେ ଫେଲ ହେଇ ଜାଏସନ ଉଡିଆ ଲାଗି । ମୁଇଁ ଅନୁଭବ କରୁଛେଁ ଜେ ଆମର ବେଲ ନୁ ଇହାଦେ ର ଭାରତ ର ପାଠପଢା ସଂସ୍ଥା ନ ବହୁତ ପରିବର୍ତନ ଆସିଛେ ହେଲେ ଅସବିଧା ସେ ସମାନ ଆଏ । ଇ ପ୍ରକାର ସମସ୍ୟା ସବୁ ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ଦ୍ୱାରା ଦୁର କରି ହେବା ।

୨- ସେ ସମାନ ଅବସ୍ଥା ବାହାରସି ସିଭିଲ ସର୍ଭେନ୍ଟମାନକୁ ଦାଖିଲା କଲାବେଲକେ; ଉଡିଆ ଥି ପାଣ୍ଡିତ୍ୟ ଜରୁରି । କେତେଟା କାରଣ ନୁ ଇଟା ବି ଗୁଟେ କାରଣ ଆଏ ଜେନଥି ର କି କୋସଲ ର ସବୁ ଆଡେ ଛୋଟ ଛୋଟ ସିଭିଲ ସର୍ଭେନ୍ଟ ହେଲେ କୋସଲ ବାହାରେ ସେତକି କୋସଲି ନାଇଁ ପାଇ ପାରନ । ଇତାର ଦ୍ୱାରା ସାମାଜିକ ତାଲ ମେଲ ର ଅଭାବ ଦିସସି ।

୩- ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ର ଆର ଗୁଟେ ସୁବିଧା ହଉଛେ ଭାସାର ଉନ୍ନତି ଲାଗି ସରକାର ନୁ ଆର୍ଥିକ ସହଜୋଗ ମିଲି ପାରବା । ବୋଧେ ଆମର ଅନକୋସଲି ଭାଇମାନେ ନାଇଁ ଜାନି ଜେ କୋସଲିମାନେ ଭାସାକେ ସଂବୃଦ୍ଧ କରବାର ଲାଗି ଲାଗିଛନ । ରାମାୟଣ, ମାହାଭାରତ ଆର ଗିତା ବାଗିର କ୍ଲାସିକମାନେ ବଜାରେ ମିଲୁଛେ ଆର ଅଧା ଲେଖା ଚାଲିଛେ । ଇ ସବୁ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ର ବିନା ସାହାଜ୍ୟ ରେ କରା ହେଇଛେ । କାରଣ କୋସଲି ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ରେ ନେଇଁନ । ମୋର ଜାହା ସୋର ହେସି ସାନ୍ତାଲି ଅସ୍ଟମ ସୁଚିରେ ସାମିଲ ହେଲା କି ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଦେବାରକେ ରାଜି ହେଲା । ହେଲେ କୋସଲି ଲାଗି? କିଛି ନେଇଁ ।

୪- କୋସଲି ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ଥି ସାମିଲ ହେଲେ ସରକାରି କାମ କବାର ବି କୋସଲି ଭାସା ରେ ହେଇ ପାରବା । ଗାଁମାନକୁ ଉଡିଆ ରେ ନୋଟିସମାନେ ପଠାହେସି, ଲୋକ ପଢିକରି ତାର ଅର୍ଥ ବୁଝି ନି ପାରନ । ଅନକୋସଲି ଅଂଚଲ ର ସରକାରି ଅଫିସରମାନେ ଜେନମାନକର କି ସାଧାରଣ କୋସଲି ଗ୍ୟାନ ନେଇଁ ଥାଏ ସେମାନେ ଲୋକର ସାଂଗେ କଥାବାର୍ତା ହେଇ ନି ପାରନ । ଭାରତ ର ୨୮ଟା ରାଜ୍ୟ ଭିତରୁ ୧୫ଟା ରାଜ୍ୟ ଗୁଟେ ନୁ ଅଏଧକା ସରକାରି ଭାସା ରଖିଛନ । ଗୁଟେ ଗଣତଂତ୍ର ରେ ଭାବନା ର ପରିପ୍ରକାସ କରବାରଟା ଗୁଟେ ମୌଲିକ ଅଧିକାର ଏ । ଭଲ ସାସନ ଲାଗି ସରକାର ଆର ସାଧାରଣ ଲୋକ ଭିତରେ ସଠିକ ସଂପର୍କ ରହେବାର କଥା । ଇଟା ବିଡମ୍ବନା ଜେ ଉଡିସା ର ମୁଖ୍ୟମଂତ୍ରି ଉଡିଆ ରେ କଥା କହି ନି ଜାନନ । ସେ ଉଡିସା ସରକାର ର ଭାସା ସମସ୍ୟା ର ଦୁଇ ମୁହାଁ ନିତି ର ପ୍ରତିକ ଆନ ।

୫- ଡ. ପଟନାଏକ ଠିକ କହିଛନ ଜେ ଭାସା ର କେନସି ସିମା ନେଇଁ ଥାଏ । ଜେତେବେଲେ କୋସଲି ଭାସାଭାସି ଅଂଚଲ ର ଲୋକକୁ ଉଡିସା ସାଂଗେ ସାମିଲ କରାହେଲା ୬ଟା କୋସଲି ଭାସାଭାସି ଜିଲା ର ଲୋକ ଛତିସଗଡ ନ ରହିଗଲେ । ଇହାଦେ ଉଡିସା ନ ଜେନ୍ତା କୋସଲିମାନେ ଅସବିଧା ଭୋଗୁଛନ, ଛତିସଗଡ ନ ବି ସେମାନେ ହେନ୍ତା ଅସବିଧା ଭୋଗ କରୁଛନ । କୋସଲି ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ରେ ସାମିଲ ହେଲେ ଦୁହି ରାଏଜେ ସରକାରି କାମ କାଜ ଲାଗି ସୁବିଧା ହେବା ।
୨୦୧୧ ର ଜନଗଣନା ସରକାରି ରିପୋଟ ଅନସାରେ ସାରା ଉଡିସା ରେ ଭାସାକେ ଗୁଟେ ସାରା ଉଡିସା ରେ ଭାସାକେ ଗୁଟେ କରି ଦିଆ ହେଇଛେ । ଆମେ ଇଟା ବି ନେଇଁ ଜାନି ଜେ ଉଡିଆ ଆର କୋସଲି ର ସଂଖ୍ୟା କେତେ ?

ଅନେଇସ ସଦିର ସେସ ଭାଗ ଆଡେ ଉଡିଆମାନେ ଉଡିଆ କେ ଗୁଟେ ଭାସା ହିସାବେ ବଁଚାବାର ଲାଗି ମଜବୁତ ବଂଗାଲି ଲବି ସାଂଗେ ଏନ୍ତା ମାର ଲାଗୁଥିଲେ । ମାର୍ଚ ୧୨, ୧୮୬୯ରେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଲାଲ ମିତ୍ର, ଝନେ ଇତିହାସକାର କଟକ ଆସିଥିଲେ ଆର ଗୁଟେ ସଭା ନ କହିଥିଲେ ଜେତେଦିନ ତକ ଉଡିଆ କେ ଗୁଟେ ଭାସା ହିସାବେ ଅଲଗା ନି ହେଇଛେ ସେତେଦିନ ତକ ଉଡିସା ର ବିକାସ ସଂଭବ ନେଇଁ ହୁଏ । ସେ ବେଲର ସ୍କୁଲମାନକର ଇନିସପେକ୍ଟର ଉମାଚରଣ ହଲଧର ବଏଲେ ଜଦି ଉଡିଆ କେ ବଂଗାଲି ଲିପି ଥି ଲେଖା ହେବା ବେଲେ ଉଡିଆମାନେ ଲାଭ ପାଏବେ । ୧୮୭୦ ରେ କାନ୍ତିଲାଲ ବୋସ ବାଲେସର ର ହେଡମାସ୍ଟର ଗୁଟେ ବହି ବାହାର କଲେ “ଉଡିଆ ଏକଟା ସ୍ୱତଂତ୍ର ଭାସା ନଏ” ବଲି ଆର ସ୍କୁଲ ଇନିସପେକ୍ଟର ଆର.ଏଲ. ମାର୍ଟିନ ନିକେ ପଠାଲେ । ସେ ବେଲକେ ଗୁଟେ ଦସ୍ତଖତ ଅଭିଜାନ ଚଲାଲେ ସିବଦାସ ଭଟାଚାର୍ଜ୍ୟ ଜେ ସ୍କୁଲ ରେ ବଂଗାଲି ଥି ପଢାହଉ ବଲି । ଜଦି ବି ବହୁତ ବଂଗାଲି ଇ ସପଖ୍ୟ ରେ ଥିଲେ ବି କିଛି ବଂଗାଲି ତାକର ଉଡିଆ ଭାଇମାନକୁ ସହଜୋଗ କଲେ ଉଡିଆ କେ ପାଠ ପଢାବାର ମାଧ୍ୟମ କରାହଉ ବଲି । ସେମାନକର ଭିତରୁ ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ ଦେ, ଗୌରିସଂକର ରେ, ରାଧାନାଥ ରାୟ ମୁଖିଆ ଆନ । ଇ ବାବଦେ ଜହ ଜାନବାର ଲାଗି ପଢୁନ: The Raj: Nationalist and Reforms Land Law and Government, Orissa: 1912-1939 by Amal Kumar Mishra

କାଣା ସେ ଆଂଦୋଲନ ଟା କୋସଲି ଆର ଉଡିଆ ଭିତରେ ସମାନ ନି ଲାଗବାର । ଇହାଦେ ଉଡିଆ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସେ ସମାନ ମୁର୍ଖାମି ନିତି କୋସଲି ବିରୋଧ ରେ ଧରିଛନ । ବୋଧେ ସେମାନେ ଡରିଗଲେ ନ ଜେ କୋସଲି ମାନ୍ୟତା ପାଏଲେ ଉଡିଆ ର ସଂଭାବନା କେ ତଲକେ ଘିଚିନେବା । ଇତିହାସ ଏନ୍ତା ଡରକେ ସାହାପକ ନି ହୁଏ । ବଂଗଲା ସଂବୃଦ୍ଧ ହେତେଲ ଜେଇଛେ ଆର ଉଡିସା କେ ଦେଖ ଉଡିଆ ବି ଫୁଟି ଉଠିଛେ । ଭବିସ୍ୟତ କହେବା କୋସଲି କେନ୍ତା କରବା ଆଏବା ଦିନକେ ଜେ ।

ଡ. ପଟନାଏକ କୋସଲି କେ ମାନ୍ୟତା ଦେବାର ସଂପର୍କ ରେ ନି ଡରବାର କଥା । ଉଡିଆ ର ସଂବୃଦ୍ଧି ଉଡିଆ ଲେଖକମାନକର ହାତେ ଅଛେ । ଆର ତାକର ଉଡିଆ ପ୍ରେମି ବଂଧୁମାନେ ସେଥି ଧ୍ୟାନ ଦେବାର କଥା ନାଁ କି କୋସଲି କେ ମାନ୍ୟତା ପାଏବାର ଲାଗି ଛେଁକବାର କଥା । ଜଦି ଉଡିଆ କେ ବିପଦ ଅଛେ ବଏଲେ ସେଟା ଉଡିଆ ଲେଖକମାନକର ଠାନେ ଅଛେ । ଟିକେ ନିଜର ଘର ପଛାଡକେ ଦେଖି ଦେଖୁନ ଉଡିଆ ଛୁଆମାନେ ଉଡିଆ ଇସକୁଲ ହୁଦା ହୁଦା ହେଇ ଛାଡୁଛନ ।

ମୁଇଁ ସଂବାଦ ରେ ବାହାରିଥିବାର ଲେଖାକେ ନେଇଁ କରି ଟିକେ ସଂଦେହ ରେ ଅଛେଁ । ବୋଧେ ଡ. ପଟନାଏକ ହେନ୍ତା ସୋରରେ କହେବାର ଲାଗି ନାଇଁ ଚାହିଁଥିବେ ହେଲେ ବୁଆର ମନୁ ଉଭରି ଆଇଛେ । ଜେନ୍ତା କୋସଲିମାନେ ନିଜର ମାତୃଭାସା ଜେନଟା କି ନିଜର ମାଁ ର କୁଲେ ଥାଇ ସିଖିଛୁଁ, ର ମାନ୍ୟତା ଦାବି କରି କରି ଉଡିଆକେ ବିରୋଧ କରୁଛୁଁ ବଲି ଭାବୁଛନ, ହେନ୍ତା କିଛି ନୁହେଁ । ସେ ବିନମ୍ରତା ର ସହିତ ସ୍ୱିକାର କରିଛନ କେତେଟା କୋସଲିକର ଉଡିଆ ସାହିତ୍ୟ କେ ଦାନ । ଆର ଆସା କରୁଛେଁ ମୁଇଁ ଆର ଡରଜନେ ନାଁ କହି ପାରମିଁ । ମୁଇଁ ଆସା କରୁଛେଁ କୋସଲିମାନେ ଇ ସହଜୋଗ ଜାରି ରଖବେ । ବଏଲେ ଆମକୁ ଭାସଣ ଦରକାର ନେଇଁନ ଦୁଇ ପଖିଆ କଥାବାର୍ତା ଦରକାର । ବାପପନିଆ ଦରକାର ନେଇଁନ ସମାନ ଭାଗ ଦରକାର ଆର ଉପେଖ୍ୟା କି ବିରୋଧ ନେଇଁ ବଂଧୁତା ଦରକାର । ଇ ହିସାବେ କୋସଲି ଆର ଉଡିଆ ଦୁହେଁ ଜିତି ପାରବେ ।

ଡ. ପଟନାଏକ କେ ମୋର ଅନୁରୋଧ ସେ ନୈତିକ ଦାଇତ୍ୱ ଲାଗି ଉପରକେ ଆସୁନ ଆର ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ଲାଗି ଆମର ବାଟ ଖୁଲବାର କେ ସହଜୋଗ କରୁନ । ଭାଇ ଲାଗି ଭାଇମାନେ ଏନ୍ତା ହିଁ ସହଜୋଗ କରସନ । ଜେତେ ଦିନ ଇ ଗତିରୋଧ ବଢବା ସଂପର୍କ ସେତକି ତିକ୍ତ ହେତେଲ ଜିବା । ଇଟାକେ ଆମେ ଆର ବିକାସ ରାସ୍ତା ରେ ଆର ଗୁଟେ ଛେଁକେନ ବଲି କହେମୁଁ । ଜଦି ଏନ୍ତା ନାଇଁ ହେଲା ବେଲେ କୋସଲିମାନକର ଲାଗି ଇଟା ଗୁଟେ ସିଖ୍ୟା ହେବା । ଭୁବନେସର କେ ବାଦ ଦେଇ ଦିଅ । ଦିଲ୍ଲି ନ ଅଭିଜାନ ମୁଲ କର । କାରଣ ଉଡିଆମାନେ ସେ ଖେଲ ଖେଲୁଛନ ଜେନଟା ବଂଗାଲି ମାନେ ୧୯ ସଦି ନ ଉଡିଆ ସାଂଗେ ଖେଲୁଥିଲେ । ଗୁଟେ ଜାରଜ ଛୁଆ ଜାରଜ ବା ହିଁ ହେସି ।
ଡ. ପଟନାଏକ ଭାସା ର ଜେନ ଜୋର ଲଗେଇଛନ କୋସଲି ର ବିପଖ୍ୟ ରେ ସେଟା ଦରକାର ନେଇଁ ଥେଇ କାରଣ ଆମେ ଦୁହେଁ ସିଖ୍ୟା ଖେତ୍ରରେ ଜାନିଛୁଁ ଜେ ଛୁଆମାନକୁ ତାକର ମାତୃଭାସା ଥି ପଢାଲେ ବିସେସ କରି ତାକର କଁଲ ବୟସେ ପଢବାରକେ ସୁଜୋଗ ଦେବା । ତ କାଁଜେ ଇ ପ୍ରକାର ମନା କରା ହଉଛେ । ଇତାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ମିଲିପାରେ ଜେନ ହିସାବେ ଆମର ଇତିହାସ ବହି ଲେଖା ହେଇଛେ । ଉଦାହରଣ ହିସାବେ, ଡ. ହରେକୃସ୍ନ ମହତାବ ଜାହାକୁ କି ତାକର ରାଜନୈତିକ ନେତୃତ୍ୱ ଲାଗି ଆର ତାକର ଉଡିସା ଇତିହାସ କେ ଦାନ ଲାଗି ସିଂହ ସାଂଗେ ତୁଲନା କରାହେସି, ସେ ତାକର ‘ଓଡିଶା ଇତିହାସ’ (୧୯୪୮) ବହି ର ପହେଲା ଧାଡି ଲେଖସନ, “ଆଏଜ ଜେନଟାକେ ଆମେ ଓଡିସା ବଲି ବୁଝୁଛୁଁ ସେଟା ତିନଟା ପୁରାତନ ରାଜ୍ୟ ଉଡ୍ର, ଓଡ୍ର ବା ଔଡ୍ର, ଉକ୍ରଲ ଆର କଲିଂଗ କେ ନେଇଁକରି ବନା ହେଇଛେ ।” ସତେ ? କୋସଲ ନେଇଁ ନ ? ବଏଲେ କୋସଲ ର ପରିସ୍ଥିତି କାଣା ଆଏ ସେ ? କାଣା ଇଟା ଉଡିସା ର ଗୁଟେ ଉପନିବେସ ଆଏ ? କି ଗୁଟେ ଅଦର୍ବା ଅଂଗ ? ଉଡିସା ର ଇ ପରିଭାସା ଥି ଆମର ଚେହେରା ନି ଦିସବାର । ଆମେ ଅବର୍ଣ୍ଣିର ଗୁଁଡା ଅଉଁ, ଜାହାକେ କି ଉଡିସା ର ନାଗରିକ ହିସାବେ ସମାନ ଅଧିକାର ପାଏବାର ହକ ନେଇଁ ନ । ଆମର ଭାସା ଆର ବିରାସତ ର କିଛି ମାନେ ନେଇଁ ନ । କାଣା ଇଟା ଗୁଟେ ସୋଜ ଚୁକ ଆଏ? ମହତାବଂକର ଇ ବହି ଜୁଗ ଜୁଗ ଧରି ସ୍କୁଲ କଲେଜ ମାନକୁ ପାଠ ବହି ହିସାବେ ପଢା ହେଇ ଏଇଛେ । ଇଟା ଗୁଟେ ଫ୍ରଏଡିଏନ ସ୍ଲିପ ନୁ ଅଏତକା କଥା ଏ, କାରଣ ଇ ଭାବନା ଟା ଉଡିସା ସରକାର ର ବେଭାର ହଉଥିବାର ସବୁ ଅସଲ ନିତି ଆର ପ୍ରକ୍ରିୟା ଥି ପସି କରି କୋସଲ ନ ଅରାଜକତା ର ପରିଣାମ ବନିଛେ । ସେ ସମାନ ମନୋଭାବ ଡ.ପଟନାଏକଂର ରଚନା ରେ ଦିସୁଛେ ।

ଆମେ ଜାହା ଅଉଁ ସେଟାକେ କାଁଜେ ଏଡକି କାଏଡ ହଉଛେ ଗ୍ରହଣ କରବାର ଲାଗି ? ଡ. ପଟନାଏକ ବୋଧେ ଭାବୁଛନ, ଭାସା ର ମାନ୍ୟତା ଲାଗି ଦାବି କରବାରଟା ଗୁଟେ ଅଲଗ ରାଏଜ ର ଆସ ଦେଖେଇପାରେ ? କୋସଲି କେ ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ କରବାର କଥା ଟା ତାର ମେରିଟ ହିସାବେ ବିଚାର କରବାର କଥା; କୋସଲ ଅଲଗ ରାଏଜ ହଉ କି ନେଇଁ ହଉ । ତାହାବଲି କାଣା ଆମେ କୋସଲି ଛୁଆମାନକୁ ପାଠ ପଢବାର ନୁ ମନା କରମାଁ କେଁ ଜେ ସେମାନେ ବି ଭବିସ୍ୟତ ରେ ଭାଏଲ ଉଡିଆ ଛୁଆମାନକର ସାଂଗେ ସମାନ ଅଧିକାର ର ମାଂଗ କରବେ ଆର ଭାଏଲ ଅଲଗ ରାଏଜ ର କଥା ଉଠାବେ ? ଇ କଥାଟା ସେ ସମାନ ଚିନ୍ତାଧାରା ଜେନ ନ କି ବାହମନ ଆର ଖ୍ୟତ୍ରିୟମାନେ ସୁଦ୍ରମାନକୁ ପାଠ ପଢବାର ନୁ ବାଧା ଦଉଥିଲେ । ହେଥିର ଲାଗି ରାମ ସଂଭୁକ କେ ବେଦ ପଢଲା ବେଲେ ମାରିଦେଲେ । ଆର ହେ ସମାନ କାରଣ ରୁ ଏକଲବ୍ୟ ର ମୁଲା ଆଂଗୁଟ ମାଗଲେ ଦ୍ରୋଣ, ଭାଏଲ ଦିନେ କୌରବ ଆର ପାଂଡବ ରାଜକୁମାରମାନକୁ ଚୁନୌତି ଦେବା । ଇ କିଛି ଦସନ୍ଧି ଆଘୋନୁ ଟୁକେଲମାନକୁ ଇସକୁଲ କେ ଜିବାର କେ ମନା କରୁଥିଲେ କାରଣ ଭବିସ୍ୟତ ରେ ସେମାନେ ଆଦର୍ସ ପତ୍ନି ନି ବନିପାରନ ବଲି । ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ର ମାହେଜିମାନେ ନିହାତି ଭାବେ ବୁର୍ଖା ଭିତ୍ରେ ହିଁ ରହେବେ ହମିସା; ତପତ ପାଗେ ବି କାରଣ ସେମାନେ ପ୍ରେମାତୁର ହିସାବେ କେନସି ମୁନୁସ ପିଲା ର ନଜର ନି ପଡବା । ଜୁକ୍ତରାସ୍ଟ୍ର ଆମେରିକା ନ ନୌକରମାନକୁ ପଢି ନି ଦଉଥେଇ କାରଣ ସେମାନେ ତାକର ମାଲିକ ନୁ ଜହ ଚାଲାକ ନି ବନିଜଉନ ।

ଡ. ପଟନାଏକ କୋସଲି ଆର ଦଖିଣ ଉଡିସା ପ୍ରତି ଉପକୁଲ ଉଡିସା ର ଇ ଘୃନ୍ୟ ମନୋଭାବ କେ ସ୍ୱିକାର କରିଛନ ଜାର ପରିଣାମ ହିସାବେ କୋସଲ ଆର ଦଖିଣ ଉଡିସା କେ ଭୁଗବାର କେ ପଡିଛେ ଆର୍ଥିକ ଅସବିଧା । ହେଇ କାରଣ ରୁ ହିଁ ଦୁହେଁ ଅଲଗ ହେବାର କେ ଚାହୁଁଛନ । କୋସଲି କେ ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ କରବାର ଦାବି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହଉଛେ ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନୁ ମିଲୁଥିବାର ଆର୍ଥିକ ସହଜୋଗ ରେ ଛୁଆମାନକୁ ପଢବାର କେ ମୌକାଦେବାର, ଆମର ଭାସା ଆର ସାହିତ୍ୟ କେ ସଂବୃଦ୍ଧ କରବାର ।
ଅଲଗ ରାଜ୍ୟ ବାନାବାର ଲାଗି ଭାସା ଗୁଟେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭୁମିକା ନି ନେବାର ନ । ଉଡିସା ର ଖେତ୍ରରେ ଝନେ ଦେଖିପାରେ ବିସ୍ୱାସ ଧିରେ ଧିରେ ପଝରି ଜଉଛେ । ନକ୍ସଲ ମାନକର ବଢବାର ଲାଗି ସାସନ ଧସକି ବସଲା ନ । ଆର ଏନ୍ତା କେତନି ସମସ୍ୟା ଅଛେ ଜେନଟା କି ରାଜ୍ୟକେ ଭାଗ କରବାର ଦିଗକେ ନଉଛେ ।

ଡ. ପଟନାଏକ ପଚରଉଥିଲେ କାଣା ଇ ସବୁ ଅଲଗ ପୁରସ୍କାର ଲାଗି କରାହଉଛେ ? ସାହିତ୍ୟ, ଚିତ୍ର ଆର ସଂଗିତ ର ମହାନ କୃତିମାନେ କାଁଭାଁ ବାହାର୍ନିଆ ପୁରସ୍କାର ଲାଗି କରସନ । ଇ ସବୁ କଲାକାର ର କଲାତ୍ମକ ପରିପ୍ରକାସ ଆଦିମ କଲାତ୍ମକ ଭୋକ ଏ ଆର ପୁରସ୍କାର ସ୍ୱାଭାବିକ । ହେଲେ ଝନେକେ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତ କରି ନି ଦେଲେ କଲାକାର ଆର ଜନତା ଦୁହେଁ ହଜାବେ । ମହାନ ସାହିତ୍ୟ ର ସୃସ୍ଟି ଆଦିମ ଭାସା ନୁ ଆର ବୋଲଚାଲ ଭାସା ନୁ ବି ହେଇପାରେ । ପୋଲାଣ୍ଡ ଆର ହଂଗରି ର ଜିଉ ମାନକର ଅଂଚଲଥି କହୁଥିବାର ଗୁଟେ ଉପଭାସା, ୟଦିସ ଥି ଲେଖିକରି ଆଇଜାକ ବେସେଭିସ ସିଂଗର ସାହିତ୍ୟ ଲାଗି ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ପାଇଛନ । କିିହେ ବି କହିପାରବା ଜେ ଉଡିସା ର ଚାଏର ଭାଗୁ ଭାଗେ ଥିବାର ଆଦିବାସି ମାନକର ଭିତରେ ଜିନିଅସମାନେ ଲୁକିଜଉଛନ ଆର ସଂଘର୍ସ କରି କରି ଜିବନ ହାରୁଛନ । ଉଡିସା ନ ୬୦ ଖଁଡେ କିସମ ର ଆଦିବାସି ଜାତି-ଜନଜାତି ଅଛନ । ସେମାନକର ଅଲଗ ଅଲଗ ଅଭିବ୍ୟକ୍ତି ଗୁଟେ ଅନୋଖା କଲାତ୍ମକ ଖୁଦାନ ବନବା ଜେନଟାକି ଏବତକ ଖୁଦା ହୁଏ ତାଏଲ ।

କୋସଲ ଆର ଉଡିସା ର ଇହାଦେ ଏକୁସ ସଦି ଲାଗି ନିଜକେ ତିଆର କରବାର କଥା । ବିନା ମାନବ ସମ୍ବଲ ର ବିକାସ ରେ ଉଡିସା ଆର କୋସଲ ଦୁହିକର ବିକାସ ସଂଭବ ନେଇଁସେ । ଇ ସବୁ ଥି ଭାସାର ଭୁମିକା ଗୁରୁତ୍ୱପୁର୍ଣ୍ଣ ଏ । ଇ ସବୁ ଆଦିବାସି ଅଂଚଲ ରେ କେନସି ପ୍ରକାର ଟ୍ରେନିଂ କି ସିଖ୍ୟା ଲାଗି ସେ ଅଂଚଲ ର ଭାସା ବେଭାର କଲେ ଲୋକକୁ ବୁଝାବାର ରେ ସହଜ ହେସି । ଇ ସବୁଥି ର ଲାଗି କୋସଲି କେ ଅସ୍ଟମ ସୁଚି ନ ସାମିଲ କଲେ ସିଖ୍ୟାର ସହଜ ପ୍ରଚାର ପ୍ରସାର ଆର ଆଦିବାସି ଛୁଆମାନେ ସଉକ କରବେ ତହଁକ ରେ ପଢବାରକେ ।

(ଡ. ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ପଟ୍ଟନାଏକକର ସମ୍ବାଦରେ ବାହାରଲା କୋସଲିର ବିରୋଧରେ ଲେଖାକେ ଜବାବ ଦେବାରକେ ଜାଇ ୨୦୧୨ ରେ ଲେଖିଥିଲେ)
ସଁକଲିଛନ – ସାକେତ ସ୍ରିଭୁସଣ ସାହୁ

GUIDE TO NUTRITION EXERCISE AND HEALTH

0

Chapter – 16

Summary 

There are six components of wellness: proper weight and diet, proper exercise, breaking the smoking habit, control of alcohol, stress management and periodic exams.           -Dr. Kenneth Cooper

This chapter is a brief summation of the proceeding 15 chapters.  If you don’t have time to read the preceding 15, at least read this one.

Preventive health care (preventive medicines) consists of measures taken for disease prevention as opposed to disease treatments.  Health includes a variety of physical and mental state.  Like health, disease and disability, are affected by a multiple of factors – genetic, environment, disease agents and lifestyle choices.  Health, disease and disability are dynamic process.  Everyday our knowledge about them is changing mostly for the better.

Each year millions of people die from preventable causes. Smoking is the leading cause of preventable death.  Smoking leads to disease and disability and harms nearly every organ in the body. The leading causes of death in 2015 worldwide were heart disease, stroke, lower respiratory diseases, and diabetes, Alzheimer, tuberculosis and road injuries. Indoor and outdoor air pollution, unsafe drinking water and poor sanitation, smoking and drinking, obesity, lack of physical activity, under nutrition and lack of proper vaccination are major contributing factors for most of these diseases.

Chronic diseases like heart disease, diabetes and cancer are responsible for large number of deaths worldwide.  Many of these deaths can be prevented by lifestyle changes, early screening and early treatment.  Eating healthy, exercising regularly, avoiding tobacco and alcohol, getting vaccination, getting cancer screening are just a few examples of ways people can stay healthy.  The right preventive care at any stage of life helps us to stay healthy, delay or avoid the onset of disease and disability.  Followings are a brief summary of steps you can take to stay healthy.

Nutrition:

  • Follow a healthy eating pattern from childhood to old age.
  • Limit your calories from added sugar, saturated fats and Trans fats.
  • Eat a variety of vegetables – dark green, red, orange, legumes (beans and peas), starchy and others.
  • Eat a variety of fruits – especially whole fruits.
  • Eat whole grains –brown rice, whole wheat flour.
  • Eat fat – free or low – fat diary, including milk, yogurt, cheese and / or fortified soy drinks.
  • Eat variety of protein foods, including fish, poultry, eggs, lean meat, legumes (beans and peas), nuts, seeds and soy –products.
  • Limit saturated fats, Trans fats, added sugar and salt.
  • Don’t smoke or drink.

EXERCISE

Any form of physical activity can improve health, including daily activities that wouldn’t be called exercise – walking, gardening, and dancing.  Physical activity provides health benefits for every part of the body.  Exercise reduces the risk of developing heart disease, high blood pressure, stroke, type-2 diabetes, depression and some cancers.

There are 3 main types of exercises – Aerobic – Activity, Muscle-strengthening and Bone-Strengthening.  Do some exercise from each group.

Children and Adolescents (6-17 years old)

Children and adolescents should get 60 minutes of physical activity daily.

Aerobic Activity – Get 60 minutes of moderate to vigorous physical activity – daily.  As a part of the 60 minutes a day-should include muscle – strength activities like – using playground equipment, climbing, and weight lifting or jumping ropes at least 3 days a week.

Adults (18-64 years old)

  • 150 minutes (2 ½ hours) of moderate – intensity each week or
  • 75 minutes of vigorous physical activity each week.
  • For even greater health benefits you can increase the moderate – intensity physical activity to 300 minutes a week or vigorous – intensity physical activity to 150 minutes a week.
  • Include muscle – strengthening and bone-strengthening activities at least 3 times a week (like-lifting weight, resistance bands, push-ups, pull-ups).

Older Adults (Age 65 and Older)

  • For older adults who are fit and have no limiting chronic diseases, the guidelines are same as those for all adults (18-64).

Guideline Just for Older Adults

  • Be as active as possible.
  • Do some activities to improve your balance – walks on heels or toes, walk forward and backward, stand on one leg.
  • Do some activities to improve your flexibility – stretching exercises.

Ideal Body Weight

                                    BMI                                                    Status

Below 18.5                                        Under weight

18.5 to 24.5                            Normal weights

25 to 29.9                                          Overweight

30 or higher                                      Obese

 

Newer studies show that normal BMI for Asians is up to 23 instead of 24.5.  Know your BMI.

Waist Circumference (WC)

Excessive abdominal fat (belly fat), in spite of being of normal weight puts a person at greater risk for developing type -2 diabetes, high blood pressure and heart disease.  The normal waist circumference for an Indian man is less than 78 cm and Indian women is less than 72 cm.  (For Americans men less than 40 inches women less than 35”).  Overweight and obese people are at higher risk of developing – type-2 diabetes, high blood pressure, stroke, heart disease, arthritis, gallstone, mental illness and some cancer.

Losing Weight

To lose weight, you must use up more calories than you take.  To lose one pound (.45Kg), you have to reduce your caloric intake by 3,500 calories or use 3,500 calories more.  1 gram of carbohydrate and protein has 4 calories each and 1 gram of fat has 9 calories.  Reduce your caloric intake by 600 – 1000 calories a day to lose about 1 to 2 pounds (.45 Kg to 0.9 Kg) a week.

Losing weight is not easy, and it takes commitment.  Even modest weight loss has big health benefits. 

Tips For Losing Weight

  • Eat a healthy meal.
  • Eat slowly
  • Use smaller plates
  • Don’t skip meal – eat 3-4 small means a day. East low caloric snacks.
  • Eat more fiber.
  • Get at least 30 minutes – 60 minutes of exercise a day.

Preventing Infections

There are many different kinds of infection – bacterial, viral, fungal and parasites.  The steps you need to take to prevent an infection depend on how the infection is spread.

Food Borne Illnesses

  • Drink safe water,
  • Wash your hands with soap and water before handling food
  • Drink only pasteurized milk and juices.
  • Wash fruits and vegetables well before cooking. Avoid raw vegetables.
  • Cook all the foods well – special meat and poultry.
  • Refrigerate leftover food promptly.

Common Cold and Flu

  • Wash your hands often with soap and water or sanitizer.
  • Avoid getting close to people with cold and flu.
  • Cover your mouth and nose when coughing and sneezing and wash your hands.
  • Take flu vaccine every year.

Malaria

  • Spray indoor and outdoor with insecticide.
  • Use insecticide treated mosquito nets.
  • If you are travelling to a malaria endemic area take prophylactic medicine.

Sexually Transmitted Diseases and HIV/AIDS/Hepatitis-B

  • Don’t have multiple sex-partners.
  • Use condom (male & females from start to finish of sexual act.
  • Don’t have sex with IV drug users.
  • Don’t share contaminated needles. If in doubt get tested for STDs and HIV, Hepatitis – B treatment will save your life.
  • Get vaccinated for hepatitis-B and hepatitis-A.

Preventing Children Sickness and Death

In 2015, 5.9 million children under the age 5 died from preventable diseases (WHO) worldwide.  About 45% of all children’s death are somewhat related to malnutrition.  A child’s risk of dying is highest in the first month of life.  Under-5 children deaths can be reduced by-

  • Safe and clean delivery of all babies.
  • Breast feeding of all babies.
  • Providing adequate nutrition to all children.
  • Providing safe drinking water.
  • Providing adequate sanitation and hygiene.
  • Use of mosquito nets by all families in malaria endemic area.
  • Provision of Oral Rehydration Solution (ORS) for diarrhea.
  • Vaccination of children for multiple diseases.

Preventing Maternal Deaths

Every day, 830 women die worldwide from child birth and pregnancy related causes.  Most of these deaths are preventable.  Here are some steps women can take before, during and after pregnancy.

  • Eat a healthy diet with whole grains, cereals, fruits, vegetables, fish and poultry and milk products legumes and beans.
  • Take 400 microgram of folic acid and extra iron (a prenatal Vitamin tablet) during pregnancy.
  • Stop smoking and drinking during pregnancy.
  • Get regular prenatal care.
  • Deliver your baby in a hospital or clinic.

Children Health

Some of the steps you can take to keep your children healthy are:

  • Like adults children should eat a variety of nutritious foods. Their diet should include whole grain cereals, vegetables, fruits, milk products, legumes, eggs, fish, poultry and meal. A protein rich vegetarian diet is also appropriate.  Avoid junk foods.
  • Exercise or play 60-90 minutes a day.
  • Limit screen time (TV, Computer, Cell phone) to 2 hours or less a day.
  • All children should get a good night sleep.
  • Immunize them against all the infections for which there is a vaccine available.
  • Discourage them strongly not to smoke, or drink alcohol or do drugs. Set an example yourself.
  • Involve them with extra-curricular activities – sports, music, dance etc.
  • Use mosquito nets – in mosquito prone areas.

Adolescents

Adolescence is a time of raid change – both physical and mental.  This is when adolescents experiment with smoking, alcohol, drugs and sex.  Teenage pregnancy is a main health issue.  Self-injuries are a main health issue.  Self-injuries and suicides are also problem at this age.

  • Watch for signs of depression.
  • Pay attention to their friends.
  • Listen to your child. Find time.
  • Strongly discourage tobacco, marijuana, alcohol and drug use.
  • Set clear limits and enforce them.
  • Be a role model.

High Blood Pressure, Stroke, Heart Disease and Diabetes (Type-2)

These four chronic diseases are interrelated.  Their risks and preventive measures are similar.  They are also the most common cause of death and disability worldwide.

Risk Factors

  • Family history – parents, brothers and sisters with the diseases.
  • Age – above 45
  • Smoking
  • Overweight and obesity
  • Lack of physical activity
  • Excess alcohol use

Prevention

  • Stop smoking
  • Loss weight if overweight or obese.
  • Get regular exercise
  • Eat a healthy diet – vegetables, fruits, whole grain, legumes low fat diary product, fish and poultry.
  • Get regular checkup.
  • Control your blood pressure, blood sugar (if diabetic) and blood cholesterol.
  • Get appropriate immunization for your age.

Cancer

Cancer can start almost anywhere in the human body.  All cancers are not fatal.  Early diagnosis is the key.  Most common killer cancers are – lung, colon and rectum, breast, prostate, pancreas and non-Hodgkin lymphoma, leukemia, ovarian and stomach.

Risk Factors Are

  • Cigarette smoking and tobacco use in any form.
  • Infections
  • Radiation
  • Immune suppressive drugs

Tobacco use is strongly linked to lung, bladder, kidney, and pancreas and stomach cancer.  Chewing tobacco products of all kinds are strongly linked to mouth cancer.  30% of all cancer deaths are related to tobacco.

Preventing Cancer

You can reduce (not eliminate), your risk of getting cancer by making healthy choices.

  • Do not smoke
  • Don’t use tobacco products of any kind.
  • Protect your skin from UV rays of the sun – cover your skin with clothe and hat use sun block, sunglasses.
  • Avoid alcohol (excessive)
  • Get hepatitis B, hepatitis – C and HPV (Human Papilloma Virus) vaccinations.
  • Get age – appropriate cancer screening- mammogram, colonoscopy, and Hepatitis screening and genetic tests.

Chronic Obstructive Pulmonary Disease (COPD)

Risk Factors:

  • Tobacco smoke.
  • Indoor and outdoor air pollution – especially cooking smoke.
  • Occupational dust – coal, sand, chemicals.

Prevention

  • Do not smoke. If you are a smoker quit – now.
  • Cook near a open window.
  • Use face mask – if your work involves dust particles.
  • If you are breathless, get it checked.

Bones and Joints Health

  • Osteoporosis

Risk Factors

  • Being female, of Asian origin.
  • Being older than 50.
  • Being thin.
  • Being a smoker or drinker
  • Being inactive.

Prevention

  • Eat a well-balanced diet.
  • Use Vitamin and Calcium supplement.
  • Be physically active.
  • Avoid smoking and drinking alcohol.
  • Get screen for osteoporosis.
  • Osteoarthritis (Joint Disease)

Osteoarthritis is also known as degenerative arthritis – where there is wear and tear of joints.

Risk Factors

  • Obesity
  • On the job over – use
  • Hereditary
  • Older age
  • Weak muscles
  • Sort injuries

Prevention:

  • Keep your weight down
  • Perform strength – training exercises
  • Work smart – especially heavy lifting.

Health Aging

People can often control the age – related disability by certain lifestyle changes.

  • Eat healthy diet, with extra calcium and Vitamin – D.
  • Stay Active.
  • Pay attention to our weight.
  • Get regular health screening.
  • Get age – appropriate vaccination – flu, herpes, zoster, pneumonia.

Oral Health

Oral health is essential to general health.

Prevention tooth loss and gum disease

  • Brush your teeth twice daily and floss at least once a day.
  • Use fluorinated water and tooth paste.
  • Get your teeth and gum checked by a dentist at least twice a year.
  • Do not smoke.
  • Do not use smokeless tobacco products of any kind.

There are some evidence to suggest that gum disease may be contributing to heart disease and stroke.  Oral health is beneficial to your overall health and for a good smile.