ଆମର ଦେସ ଥି ରାଏଜ, କେନ୍ଦ୍ର ଶାସିତ ଇଲାକା ଆଦି ମାନକର ସିମାରେଖା ତୟ କରବାର ଲାଗି The States Reorganisation Act, 1956 ବନାହେଇଛେ । ଇ ଆଇନ ଭାସା କେ ଆଧାର କରି ରାଏଜ ବା କେନ୍ଦ୍ର ସାସିତ ଇଲାକାର ଚିହ୍ନଟ କରିଥିସି ।
ରାଏଜ ଭାସା ଆଧାରରେ କାଏଁଜେ ବନସି ବଲି ଆପଣ ମାନେ ପ୍ରସ୍ନ କରି ପାରନ ।
୧୯୪୭ରେ ଦେସ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ବେଲକେ ବିନା ସମ୍ବନ୍ଧ ଥି ୫୦୦ ରଜାଘରିଆ ରାଏଜ ଥିଲା । ତ ନୁଆଁକରି ରାଏଜ ମାନକୁ ସଂଗଠିତ କରବାରକେ, ରାଏଜ ମାନକର ସିମାରେଖା କେ ନୁଆଁଟି ଠିକ କରବାରକେ ୧୯୫୩ ଡିସେମ୍ବର ୨୯ ରେ State Reorganization ବନାହେଲା । ସେ ବେଲେ ରାଏଜ ମାନକୁ ଭାସା ଆଧାରରେ ସଂଗଠିତ କରବାରକେ ଦାବି ହେଇଥିଲା । ଜାତି ଆର ଧର୍ମ ଆଧାରରେ ରାଏଜ ବନାଲେ ଜହ ଝମେଲା ହେଇଥିତା ତ ଭାସା ଆଧାରରେ ରାଏଜ ବନାଲେ ସାସନ ଲାଗି ସୁବିଧା ହେବା ଆର କମ ଝମେଲା ହେବା । ଏଚଏନ କୁଂଜରୁ, ଫଜଲ ଅଲି, ଆର କେଏମ ପାନିକର କେ ନେଇ ବନଲା State reorganization commission
ଦେସ ସ୍ୱାଧୀନ ହେଲା ଉତାରୁ ୫୭୧ଟା ରଜାଘରିଆ ରାଏଜ କେ ମିଶେଇ କରି ୨୭ଟା ରାଏଜ ବନାହେଲା । ଇ ସଂଗଠନ ରାଜନୈତିକ ଆର ଐତିହାସିକ ହିସାବେ କରାହେଇଥିଲା । ଇଟା ଅସ୍ଥାଇ ହିସାବେ ବନା ହେଇଥିଲା । ଫେର କମିସନ ର ସୁଝାବ ହିସାବେ ୧୬ଟା ରାଏଜ ଆର ୩ଟା କେନ୍ଦ୍ର ସାସିତ ଇଲାକା ବନାବାରକେ ସୁଝାବ ଦେଇଥିଲା । ସରକାର ୧୪ଟା ରାଏଜ ଆର ୬ଟା କେନ୍ଦ୍ର ସାସିତ ଇଲାକା ବନେଇଥିଲା ।
ନିଜର ଭାସାର ସ୍ୱତଂତ୍ରତାକେ ନେଇକରି ତେଲୁଗୁ କହୁଥିବା ଲୋକ ମାନକର ହକ ଲାଗି ପୋଟି ସ୍ରିରାମୁଲୁ ୧୯୫୨ ରେ ମରବାର ତକ ଭୁକ ହରତାଲ ଥି ବସିଥିଲେ । ୫୬ ଦିନ ତକ ଅନସନ ଥି ବସବାରକେ ୧୫ ଡିସେମ୍ବର ୧୯୫୨ରେ ତାଂକର ମରନ ହେଇଗଲା । ତାଂକର ମରନ ଉତାରୁ ଲୋକ ରାସ୍ତା କେ ଉତରି ଆଏଲେ । ସେ ବେଲର ପ୍ରଧାନମଂତ୍ରି ଜବାହର ଲାଲ ନେହେରୁ ବାଧ୍ୟ ହେଇକରି ୩ ଦିନ ଭିତରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେସ ର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ । ୧ ଅକ୍ଟୋବର ୧୯୫୩ରେ ମାଡ୍ରାସ ସ୍ଟେଟ ନୁ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେସ ଅଲଗ ହେଲା । କୁରନୁଲ ରାଜଧାନି ଥିଲା । ଫେର ପାଖର ଲାଗିକରି ତେଲୁଗୁ କହୁଥିବା ଇଲାକା ହାଇଦ୍ରାବାଦକେ ୧ ନବେମ୍ବର ୧୯୫୬ ରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେସ ଥି ମିସେଇ ଦିଆହେଲା । ଆର ହାଇଦ୍ରାବାଦକେ ରାଜଧାନି କରାହେଲା ।
୨୦୧୪ରେ ଆନ୍ଧ୍ର ପ୍ରଦେସ ବି ଫେର ଭାଗ ହେଲା । ତେଲେଂଗାନା ବନଲା ।
ଇହାଦେ ଦେସର ୧୬ଟା ରାଏଜ ଥି ୩୪ ଟା ନୁଆଁ ରାଏଜ ର ଦାବି ଅଛେ । ଭାରତରେ ଅଲଗ ରାଏଜ ବନାବାର କାମ କେନ୍ଦ୍ର ରେ ଥିବାର ସରକାର ହିଁ କରସି । ୧୯୬୦ ରେ ବମ୍ବେ ରାଏଜ ନୁ ଇହାଦେର ଗୁଜରାତ ଆର ମହାରାସ୍ଟ୍ର ବନଲା । ୧୯୬୩ ରେ ନାଗାଲେଣ୍ଡ, ୧୯୬୬ ରେ ପଂଜାବ ନୁ ହରିଆନା ବନଲା ପଂଜାବ ର କିଛି ଜିଲା ହିମାଚଲ ଥି ମିସେଇ ଦିଆହେଲା ଆର ଚଂଡିଗଡ କେନ୍ଦ୍ର ସାସିତ ଅଚଲ ବି ବନାହେଲା, ୧୯୭୧ ରେ ହିମାଚଲ ପ୍ରଦେସ, ୧୯୭୨ ରେ ମଣିପୁର, ମେଘାଲୟ ଆର ତ୍ରିପୁରା ବନଲା, ସିକ୍କିମ ୧୯୭୫ ରେ ଭାରତ ଥି ମେସଲା, ୧୯୮୭ ରେ ଅରୁଣାଚଲ ପ୍ରଦେସ, ମିଜୋରାମ ଆର ଗୋଆ ବନଲା, ୨୦୦୦ ରେ ଝାରଖଣ୍ଡ, ଉତରାଖଣ୍ଡ ଆର ଛତିସଗଡ ବନଲା, ୨୦୧୪ ରେ ତେଲେଂଗାନା, ୨୦୧୯ ରେ ଜମୁ କାସ୍ମିର ରାଏଜ କେ ୨ଟା କେନ୍ଦ୍ର ସାସିତ ଅଂଚଲ ବନେଇ ଦିଆହେଲା । ଇ ଜେତକି ବି ନୁଆଁ ରାଏଜ ବନିଛେ କି ରାଏଜ ନୁ କେନ୍ଦ୍ର ସାସିତ ଅଂଚଲ ବନିଛେ କି ଗୁଟେ ରାଏଜ କେ ଭାଂଗିକରି ଆର ଅଲଗା ରାଏଜ ଥି ମିସା ହେଇଛେ ।
ଭାସା ଆଧାରରେ ୧୯୩୬ରେ ବନିଥିବା ଓଡିସା ବି ଭାଗ ହେଇପାରବା ।
ସାକେତ